manuscriptbeoordeling Archieven - barbarasevenstern.nl

barbarasevenstern.nl

Tag: manuscriptbeoordeling

  • Is dat boek nou nog niet af?

    Is dat boek nou nog niet af?

    Een jaar of twee geleden kreeg ik regelmatig de vraag hoe het met mijn boek was. Gevolgd door de vraag wanneer het te koop zou zijn. 

    ‘Hopelijk met de zomer,’ antwoordde ik in januari 2015, dat leek me namelijk wel een commercieel wenselijk tijdstip. Mijn verhaal Familiegeluk is tenslotte bij uitstek een vakantieboek. ‘Ik denk toch wel rond de feestdagen,’ was mijn reactie in september van dat jaar, het boek is namelijk ook zeer geschikt om cadeau te geven. Vanaf 2016 stopte ik met het noemen van een beschikbaarheidsdatum.

    Te kritisch of te weinig talent?

    Inmiddels vraagt ook niemand meer wanneer mijn boek er is. Ze vragen hooguit of ik er nog mee bezig ben. En onlangs vroeg een vriendin heel eerlijk waarom het zolang duurde. Haar stem had niet verwijtend of neerbuigend geklonken, ze was oprecht nieuwsgierig hoe het kon dat ik al drie jaar aan mijn manuscript aan het schrijven was en een andere vriendin van haar in drie maanden er een verhalenbundel had uitgepoept. Het antwoord moest ik haar schuldig blijven.

    Laat ik me te veel afleiden? Heb ik te weinig talent? Ik denk het niet. Ben ik te kritisch? Te perfectionistisch? Ik weet het niet. Wat ik wel weet, is dat ik de lat hoog leg en dat het schrijven van Familiegeluk ongemerkt mijn opleiding tot schrijver is geworden.

    Manuscriptbeoordeling

    Voor mijn boek heb ik honderden pagina’s geschreven en evenveel zijn ook weer in de prullenbak beland. Ik heb schrijfcursussen gevolgd, eindeloos research gedaan en uiteindelijk proeflezers om hun kritisch oordeel gevraagd. Dit alles heeft geleid tot een manuscript van een kleine 400 pagina’s, waarvan ik deze week de professionele beoordeling van Linda Jansma terugkreeg. Linda is een succesvolle thrillerschrijfster, haar boeken zijn vlot en goed geschreven en kenmerken zich door Spanning met een hoofdletter.

    Mijn werk nog beter maken

    Die Spanning in kwadraat voel ik als geen ander als de mail van Linda binnenkomt. Je verhaal laten lezen door weliswaar kritische, maar ook bekende mensen uit je omgeving is één ding, een beoordeling van iemand uit het vak iets heel anders. Ik hou mij braaf aan Linda’s advies eerst haar leesverslag te lezen en pas daarna mijn manuscript te bekijken (voor elke kleine wijzing wordt al een hele rode ballon aangemaakt, wat op het eerste gezicht nogal ontmoedigend kan overkomen). Ik hou mij vast aan haar woorden dat alles wat ze heeft aangestipt uitsluitend bedoeld is om mijn werk nog beter te maken dan het al is en dat ik al een hele prestatie heb geleverd. ‘Jouw verhaal verdient het om gelezen te worden.’ Waarschijnlijk geldt dit voor iedereen die zo ver gekomen is als ik, maar toch leest het als een bevestiging van mijn kunnen.

    Herkenning en handvatten

    Het leesverslag is een feest. Van herkenning, maar ook van concrete aanwijzingen. Herkenning vanwege de verbeterpunten die ik zelf al vermoedde, maar niet verder mee kwam of voor blind was geworden. Concrete aanwijzingen, omdat Familiegeluk mijn eerste boek is en Linda negen thrillers heeft geschreven. Natuurlijk dien je open te staan voor kritiek, maar wanneer deze zo constructief en helder verwoord wordt, kan ik alleen maar heel blij zijn dat iemand de tijd heeft genomen om met kennis en ervaring mijn hele manuscript door te nemen. Natuurlijk betaald, maar dubbel en dwars de investering waard.

    Serieus aan de bak

    Als de manuscriptbeoordeling mij één ding heeft geleerd dan is het wel dat ik er nog steeds niet ben. Van structuur verbeteringen tot verdieping van de hoofdpersoon en van taalhantering tot ingeslepen patronen, ik moet serieus aan de bak. En dan heb ik het nog niets eens over de mate van spanning in het verhaal; in hoeverre is die goed genoeg voor een thriller of moet ik tevreden zijn met de door mijzelf gekozen insteek van een spannende roman?

    Vragen waar ik in de loop van de komende weken antwoorden op hoop te vinden. Tot het 30 september is en ik bij Marelle Boersma op Masterclass mijn aanpassingen onder de loep kan laten nemen.

    Nee, dat boek is voorlopig nog niet af!

    Mijn manuscriptbeoordeling door Linda is onderdeel van mijn deelname aan De Schrijf Compagnie Masterclass, een samenwerkingsverband tussen thrillerauteurs Marelle Boersma en Linda Jansma en hun uitgeverij De Crime Compagnie, met als doel van een manuscript een publicatie waardig verhaal te maken.

  • Afgewezen!

    Afgewezen!

    Wanneer je, zoals ik, een gelezen schrijver wilt zijn, komt er een moment dat je je schrijverskind met de buitenwereld moet delen. Dat is best spannend, mensen hebben nou eenmaal een mening en die hoeft niet aan te sluiten bij die van jou. En hoezeer ik ook geloof in mijn eigen schrijverskunnen, kritiek blijft confronterend.

    Kritiek, mits constructief, is echter ook de beste manier om je schrijven naar een hoger plan te tillen. Als schrijver komt er immers een moment dat je blind bent geworden voor je eigen werk. Van verhaallijn tot personages tot grammatica, je ziet het simpelweg niet meer. Al eerder schreef ik over de voordelen van het meedoen aan schrijfwedstrijden (ondanks het ongelofelijk nadeel van de impact van afwijzing).

    Het schrijfproces van dit boek is mijn opleiding tot schrijver

    Wat betreft Familiegeluk ben ik ook nog eens een beginnend schrijver, het schrijfproces van dit boek is in feite mijn opleiding tot schrijver. Misschien dat het daarom ook zo lang duurt voordat het boek er is. Want wanneer is het manuscript goed genoeg om weg te sturen? Je hebt immers maar één kans voor een goede indruk bij een uitgever of literair agent. En het is algemeen bekend dat slechts een schamele één procent van het aantal ingezonden manuscripten de zogehete slush pile van de uitgever ontstijgt en het tot publicatie door diezelfde uitgever brengt.

    Eén kans dus, die je niet wilt verprutsen door overschatting van je eigen kunnen en onderschatting van de werkelijkheid. Maar ook al heb je beide zaken afgevinkt en denk je dat je eerste vijftig pagina’s goed genoeg zijn om gedeeld te worden, dan nog is de kans op afwijzing zeer groot.

    Ik bevind mij in een nieuwe arena

    ‘Ben je erg teleurgesteld?’ vroeg echtgenoot toen ik hem vertelde dat de literair agent mij niet wilde vertegenwoordigen? Ik dacht even na, het logische antwoord zou toch ‘ja’ moeten zijn. Maar ik voelde niets. Hooguit opluchting. Natuurlijk was het zeer prettig geweest als de agent in kwestie joelend om de rest van het manuscript had gevraagd, maar de afwijzing deed mij vooral beseffen dat ik mij in een nieuwe arena bevond: die van manuscript naar publicabel verhaal. De eerste stap was gezet en de eerste klap geïncasseerd. En in tegenstelling tot een schrijfwedstrijd, waarbij je wel of niet wint, leiden er met een manuscript meer wegen naar Rome.

    Dat wil overigens niet zeggen dat ik de feedback van deze agent niet ter harte neem. Ik realiseer mij als geen ander dat het überhaupt al bijzonder is om binnen een week een terugkoppeling te krijgen, waarin ook nog verbeterpunten benoemd worden. Waar ik alleen voor waak is met deze input voor de zoveelste keer mijn verhaal te herschrijven. Dat voelt een beetje als een hond die zijn eigen staart achterna loopt. De terugkoppeling geeft immers alleen aan ‘wat’ er beter kan, maar niet ‘hoe’.  Daarnaast heb ik geen afspraak met de agent om mijn document, eenmaal herschreven, nogmaals toe te sturen.

    Het is tijd voor een gerichte aanpak

    De afwijzing doet mij ook beseffen dat ik mijn manuscript helder moet pitchen: een spannend verhaal voor de 30+ vrouw, die ontspanning zoekt in het lezen ervan. Van een bevriende uitgever krijg ik een lijstje van uitgeverijen, waarvan hij denkt dat mijn boek in hun fonds past. Durf ik die na mijn eerste afwijzing direct te benaderen? Moet ik eerst weer op schrijfcursus of is dat te onzeker? Te vrijblijvend? Een manuscriptbeoordeling dan? Geen proeflezer uit mijn eigen omgeving, maar iemand uit schrijversland die mijn hele verhaal kritisch doorneemt in plaats van de eerste tien of vijftig pagina’s. Maar dan wel graag iemand die vervolgens met mij bespreekt hoe ik de gewenste verbeterpunten kan verwezenlijken en de daaruit voortkomende aanpassingen opnieuw beoordeelt. En mij het liefst ook nog kan helpen in het vinden van een uitgever.

    Klinkt als de ideale wereld? Soms komt alles samen.

    Wordt vervolgd…

  • Internationale vrouwendag: Barbara of Bas?

    Internationale vrouwendag: Barbara of Bas?

    Vandaag is het internationale vrouwendag en in dit licht vroeg ik mij af hoe het gesteld is met de vrouw en het geschreven woord. Een brede benadering, ik weet het, maar ik ben nogal associatief van aard.

    Immers, naast de vrouwelijke auteur zijn er vele noemenswaardige vrouwelijke personages en mag de noodzakelijke vrouwelijke lezer niet vergeten worden.

    De vrouw als boekenverslinder

    ‘Vrouwen lezen meer dan mannen,’ hoor je vaak zeggen. Toch is dat een misvatting, mannen lezen gemiddeld slechts 2 minuten minder dan vrouwen, het verschil zit hem in wat ze lezen. Daar waar de man zich vooral richt op kranten, pakt de vrouw liever een boek. Dat kan literatuur zijn, maar ook thrillers en detectives, romantische boeken, streekromans, kinder- en jeugdboeken of gedichten. De enige verhalende genres die populairder zijn onder mannen, zijn oorlogs- en verzetsboeken, science fiction-boeken en strips. Als we het over stereotypes hebben, dan lijkt mij dit een mooi voorbeeld.

    De vrouw als auteur

    De digitale bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) geeft ietwat opgelucht aan dat er in elke eeuw schrijvende vrouwen zijn geweest die een prominente positie in de literatuur van hun tijd bekleedden. Als voorbeelden noemen zij vervolgens Hadewijch, Anna Bijns, Betje Wolff, Aagje Deken, Trui Bosboom-Toussaint en Carry van Bruggen. Ik geef onmiddellijk toe dat ik slechts twee auteurs uit deze rij gelezen heb en dan ook alleen nog als duo. Persoonlijk haak ik af bij ´God, Jesus, die door zijn deugdenleven de klare Minne heeft geopenbaard, verlichte u en leere u met zijn klaarheid.´ ofschoon ik warme herinneringen heb aan de ´Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart´. Hoogstwaarschijnlijk heb ik een aangepaste versie gelezen. Dat gezegd hebbend, een bezoek aan de website van de DBNL is zeker de moeite waard als je je wilt verwonderen of verdiepen in de (oud) Nederlandse literatuur.

    Ongelijke behandeling

    In het licht van het thema van vandaag – strijdbaarheid en het gevoel van solidariteit van vrouwen overal ter wereld – dien ik hier uiteraard ook nog te vermelden dat in de loop van de twintigste eeuw vrouwelijke auteurs langzaam maar zeker terrein op hun mannelijke collega’s veroverden.

    Tegelijkertijd zijn er nog altijd de verhalen van (onbewuste) ongelijke behandeling van mannelijke versus vrouwelijke schrijvers. De Britse Catherine Nichols ging zelfs zo ver om een persoonlijk experiment uit te voeren: ze stuurde de eerste pagina’s van haar tot dan toe weinig enthousiast ontvangen romanmanuscript onder de naam George Leyer naar een literair agent. De reactie? ‘Mr. Leyer. Delighted. Excited. Please send the manuscript’. En dat bleek geen toeval. Daar waar Catherine slechts twee verzoeken mocht ontvangen, kreeg de George er maar liefst 17. Terwijl ‘beiden’ hetzelfde aantal literair agenten had aangeschreven. Daarbij kwam: als George een afwijzing kreeg, was die vriendelijker en respectvoller en bevatte de mail meer constructieve feedback.

    Bas in plaats van Barbara?

    Ik vraag mij af: moet ik mijn manuscript Familiegeluk ook maar onder de naam Bas in plaats van Barbara uitsturen? Mannelijke auteurs schijnen sowieso vaker gerecenseerd te worden en veel vaker genomineerd voor prijzen. Als dat zo is, dan moet ik misschien ook maar direct mijn twee vrouwelijke hoofdpersonen in mannen veranderen. Onderzoek van schrijver Nicola Griffith geeft namelijk aan dat boeken met een mannelijke hoofdpersoon veel vaker een literaire prijs in de wacht slepen dan romans met een vrouwelijke protagonist.

    Maar hé, was het niet vandaag internationale vrouwendag en ging het er niet om juist op te komen voor gelijke behandeling? Dan lijkt me een dergelijke gender-wijziging, fictief of niet, onterecht en alleen zinvol om een punt te maken.

    Inhoud, standvastigheid en wilskracht

    Uiteindelijk gaat het binnen het schrijverschap om de inhoud en hoe stevig je in je schoenen staat als (aspirant) schrijver om deze over de bühne te krijgen. J.K. Rowling kreeg niet alleen vele malen ‘nee’ te horen op haar Harry Potter manuscript, maar ook voor haar onder pseudoniem geschreven Cormoran Strike-serie. Een mannelijk pseudoniem (Robert Galbraith) met een zeer mannelijk hoofdpersonage. Die overigens ook weer een slimme en sterke vrouwelijke partner in crime (Robin Ellacott) naast zich heeft staan.

    Barbara blijft dus Barbara en mijn manuscript Familiegeluk behoudt zijn vrouwelijke hoofdpersonages. Mijn primaire doel is tenslotte geen literaire prijzen winnen, maar een vrouwelijke doelgroep een paar uur de mogelijkheid bieden te ontspannen door op te kunnen gaan in een fictieve werkelijkheid. Gelukkig is daar geen internationale vrouwendag voor nodig.

    Voor deze blog heb ik dankbaar gebruik gemaakt van onderstaande bronnen:

    Wie lezen er? Leesmonitor

    Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

    Schrijver versus schrijfster | Opzij