manuscript Archieven - barbarasevenstern.nl

Tag: manuscript

  • Afgewezen!

    Afgewezen!

    Wanneer je, zoals ik, een gelezen schrijver wilt zijn, komt er een moment dat je je schrijverskind met de buitenwereld moet delen. Dat is best spannend, mensen hebben nou eenmaal een mening en die hoeft niet aan te sluiten bij die van jou. En hoezeer ik ook geloof in mijn eigen schrijverskunnen, kritiek blijft confronterend.

    Kritiek, mits constructief, is echter ook de beste manier om je schrijven naar een hoger plan te tillen. Als schrijver komt er immers een moment dat je blind bent geworden voor je eigen werk. Van verhaallijn tot personages tot grammatica, je ziet het simpelweg niet meer. Al eerder schreef ik over de voordelen van het meedoen aan schrijfwedstrijden (ondanks het ongelofelijk nadeel van de impact van afwijzing).

    Het schrijfproces van dit boek is mijn opleiding tot schrijver

    Wat betreft Familiegeluk ben ik ook nog eens een beginnend schrijver, het schrijfproces van dit boek is in feite mijn opleiding tot schrijver. Misschien dat het daarom ook zo lang duurt voordat het boek er is. Want wanneer is het manuscript goed genoeg om weg te sturen? Je hebt immers maar één kans voor een goede indruk bij een uitgever of literair agent. En het is algemeen bekend dat slechts een schamele één procent van het aantal ingezonden manuscripten de zogehete slush pile van de uitgever ontstijgt en het tot publicatie door diezelfde uitgever brengt.

    Eén kans dus, die je niet wilt verprutsen door overschatting van je eigen kunnen en onderschatting van de werkelijkheid. Maar ook al heb je beide zaken afgevinkt en denk je dat je eerste vijftig pagina’s goed genoeg zijn om gedeeld te worden, dan nog is de kans op afwijzing zeer groot.

    Ik bevind mij in een nieuwe arena

    ‘Ben je erg teleurgesteld?’ vroeg echtgenoot toen ik hem vertelde dat de literair agent mij niet wilde vertegenwoordigen? Ik dacht even na, het logische antwoord zou toch ‘ja’ moeten zijn. Maar ik voelde niets. Hooguit opluchting. Natuurlijk was het zeer prettig geweest als de agent in kwestie joelend om de rest van het manuscript had gevraagd, maar de afwijzing deed mij vooral beseffen dat ik mij in een nieuwe arena bevond: die van manuscript naar publicabel verhaal. De eerste stap was gezet en de eerste klap geïncasseerd. En in tegenstelling tot een schrijfwedstrijd, waarbij je wel of niet wint, leiden er met een manuscript meer wegen naar Rome.

    Dat wil overigens niet zeggen dat ik de feedback van deze agent niet ter harte neem. Ik realiseer mij als geen ander dat het überhaupt al bijzonder is om binnen een week een terugkoppeling te krijgen, waarin ook nog verbeterpunten benoemd worden. Waar ik alleen voor waak is met deze input voor de zoveelste keer mijn verhaal te herschrijven. Dat voelt een beetje als een hond die zijn eigen staart achterna loopt. De terugkoppeling geeft immers alleen aan ‘wat’ er beter kan, maar niet ‘hoe’.  Daarnaast heb ik geen afspraak met de agent om mijn document, eenmaal herschreven, nogmaals toe te sturen.

    Het is tijd voor een gerichte aanpak

    De afwijzing doet mij ook beseffen dat ik mijn manuscript helder moet pitchen: een spannend verhaal voor de 30+ vrouw, die ontspanning zoekt in het lezen ervan. Van een bevriende uitgever krijg ik een lijstje van uitgeverijen, waarvan hij denkt dat mijn boek in hun fonds past. Durf ik die na mijn eerste afwijzing direct te benaderen? Moet ik eerst weer op schrijfcursus of is dat te onzeker? Te vrijblijvend? Een manuscriptbeoordeling dan? Geen proeflezer uit mijn eigen omgeving, maar iemand uit schrijversland die mijn hele verhaal kritisch doorneemt in plaats van de eerste tien of vijftig pagina’s. Maar dan wel graag iemand die vervolgens met mij bespreekt hoe ik de gewenste verbeterpunten kan verwezenlijken en de daaruit voortkomende aanpassingen opnieuw beoordeelt. En mij het liefst ook nog kan helpen in het vinden van een uitgever.

    Klinkt als de ideale wereld? Soms komt alles samen.

    Wordt vervolgd…

  • Internationale vrouwendag: Barbara of Bas?

    Internationale vrouwendag: Barbara of Bas?

    Vandaag is het internationale vrouwendag en in dit licht vroeg ik mij af hoe het gesteld is met de vrouw en het geschreven woord. Een brede benadering, ik weet het, maar ik ben nogal associatief van aard.

    Immers, naast de vrouwelijke auteur zijn er vele noemenswaardige vrouwelijke personages en mag de noodzakelijke vrouwelijke lezer niet vergeten worden.

    De vrouw als boekenverslinder

    ‘Vrouwen lezen meer dan mannen,’ hoor je vaak zeggen. Toch is dat een misvatting, mannen lezen gemiddeld slechts 2 minuten minder dan vrouwen, het verschil zit hem in wat ze lezen. Daar waar de man zich vooral richt op kranten, pakt de vrouw liever een boek. Dat kan literatuur zijn, maar ook thrillers en detectives, romantische boeken, streekromans, kinder- en jeugdboeken of gedichten. De enige verhalende genres die populairder zijn onder mannen, zijn oorlogs- en verzetsboeken, science fiction-boeken en strips. Als we het over stereotypes hebben, dan lijkt mij dit een mooi voorbeeld.

    De vrouw als auteur

    De digitale bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) geeft ietwat opgelucht aan dat er in elke eeuw schrijvende vrouwen zijn geweest die een prominente positie in de literatuur van hun tijd bekleedden. Als voorbeelden noemen zij vervolgens Hadewijch, Anna Bijns, Betje Wolff, Aagje Deken, Trui Bosboom-Toussaint en Carry van Bruggen. Ik geef onmiddellijk toe dat ik slechts twee auteurs uit deze rij gelezen heb en dan ook alleen nog als duo. Persoonlijk haak ik af bij ´God, Jesus, die door zijn deugdenleven de klare Minne heeft geopenbaard, verlichte u en leere u met zijn klaarheid.´ ofschoon ik warme herinneringen heb aan de ´Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart´. Hoogstwaarschijnlijk heb ik een aangepaste versie gelezen. Dat gezegd hebbend, een bezoek aan de website van de DBNL is zeker de moeite waard als je je wilt verwonderen of verdiepen in de (oud) Nederlandse literatuur.

    Ongelijke behandeling

    In het licht van het thema van vandaag – strijdbaarheid en het gevoel van solidariteit van vrouwen overal ter wereld – dien ik hier uiteraard ook nog te vermelden dat in de loop van de twintigste eeuw vrouwelijke auteurs langzaam maar zeker terrein op hun mannelijke collega’s veroverden.

    Tegelijkertijd zijn er nog altijd de verhalen van (onbewuste) ongelijke behandeling van mannelijke versus vrouwelijke schrijvers. De Britse Catherine Nichols ging zelfs zo ver om een persoonlijk experiment uit te voeren: ze stuurde de eerste pagina’s van haar tot dan toe weinig enthousiast ontvangen romanmanuscript onder de naam George Leyer naar een literair agent. De reactie? ‘Mr. Leyer. Delighted. Excited. Please send the manuscript’. En dat bleek geen toeval. Daar waar Catherine slechts twee verzoeken mocht ontvangen, kreeg de George er maar liefst 17. Terwijl ‘beiden’ hetzelfde aantal literair agenten had aangeschreven. Daarbij kwam: als George een afwijzing kreeg, was die vriendelijker en respectvoller en bevatte de mail meer constructieve feedback.

    Bas in plaats van Barbara?

    Ik vraag mij af: moet ik mijn manuscript Familiegeluk ook maar onder de naam Bas in plaats van Barbara uitsturen? Mannelijke auteurs schijnen sowieso vaker gerecenseerd te worden en veel vaker genomineerd voor prijzen. Als dat zo is, dan moet ik misschien ook maar direct mijn twee vrouwelijke hoofdpersonen in mannen veranderen. Onderzoek van schrijver Nicola Griffith geeft namelijk aan dat boeken met een mannelijke hoofdpersoon veel vaker een literaire prijs in de wacht slepen dan romans met een vrouwelijke protagonist.

    Maar hé, was het niet vandaag internationale vrouwendag en ging het er niet om juist op te komen voor gelijke behandeling? Dan lijkt me een dergelijke gender-wijziging, fictief of niet, onterecht en alleen zinvol om een punt te maken.

    Inhoud, standvastigheid en wilskracht

    Uiteindelijk gaat het binnen het schrijverschap om de inhoud en hoe stevig je in je schoenen staat als (aspirant) schrijver om deze over de bühne te krijgen. J.K. Rowling kreeg niet alleen vele malen ‘nee’ te horen op haar Harry Potter manuscript, maar ook voor haar onder pseudoniem geschreven Cormoran Strike-serie. Een mannelijk pseudoniem (Robert Galbraith) met een zeer mannelijk hoofdpersonage. Die overigens ook weer een slimme en sterke vrouwelijke partner in crime (Robin Ellacott) naast zich heeft staan.

    Barbara blijft dus Barbara en mijn manuscript Familiegeluk behoudt zijn vrouwelijke hoofdpersonages. Mijn primaire doel is tenslotte geen literaire prijzen winnen, maar een vrouwelijke doelgroep een paar uur de mogelijkheid bieden te ontspannen door op te kunnen gaan in een fictieve werkelijkheid. Gelukkig is daar geen internationale vrouwendag voor nodig.


    Voor deze blog heb ik dankbaar gebruik gemaakt van onderstaande bronnen:

    Wie lezen er? Leesmonitor

    Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

    Schrijver versus schrijfster | Opzij

  • Proeflezers, wat is het nut ervan?

    Proeflezers, wat is het nut ervan?

    Het moest er een keer van komen, mijn schrijverskind uit handen geven, dus dat is wat ik enkele weken geleden deed. Drie proeflezers lazen gedurende de zomervakantie het manuscript van Familiegeluk.  Inmiddels heb ik hun feedback ontvangen, de vraag is of ik er ook iets mee kan?

    Laat ik direct beginnen met te stellen dat het leuke van proeflezers is dat je direct bewondering oogst.

    ‘Je hebt gewoon een boek geschreven!’

    ‘Nou ja, boek, boek, het is een manuscript,’ antwoord ik dan snel.

    ‘Het heeft een begin, midden en eind,’ is het antwoord, ‘hoe super is dat!’

    En ze hebben gelijk, hoe super is dat? De afgelopen periode ben ik vooral bezig geweest met het comprimeren van mijn 550 pagina´s naar de 475 die het momenteel zijn. Het is makkelijk te vergeten dat het traject om zover te komen ook een hele prestatie is.

    ‘Het leest als een trein!’

    ‘Het is een echte pageturner!’

    Ik neem de complimenten in ontvangst. Het is goed ze te horen, maar nu wil ik weten wat er beter kan.

    Eigenaardigheden

    Want dat dit het geval is, weet ik zeker. Zoals ik eerder schreef ben je als schrijver op een gegeven moment blind voor de lacunes in je verhaal. Daarnaast heb je ook je eigenaardigheden. Zo blijk ik een onverwachte voorliefde voor eikenhouten tafels te hebben. En alle meelezers zijn het er over eens dat er te veel cappuccino’s en wijn gedronken wordt. Terwijl het op z´n minst opvallend is dat niemand rookt, zelfs niet begin jaren zestig, waarin een deel van mijn verhaal zich afspeelt.

    Taalgebruik

    Frappant is ook mijn soms archaïsch taalgebruik, waarschijnlijk een overblijfsel uit de tijd dat ik diep in de oudere meisjesboeken zat. Mensen zetten zich neer en deuren openen zich. Terwijl de uitdrukking dat iets je niet boeit weer ongepast is in 1963.

    Tijdens mijn eigen redactie betrapte ik mijzelf op een te veelvuldig gebruik van bijwoorden en hoewel ik daar sindsdien meer alert op ben, zijn mensen alsnog vertwijfeld of wanhopig als ze het even niet meer weten. Datzelfde geldt voor woorden en uitdrukkingen die ongemerkt in mijn hoofd zijn blijven hangen; zo opent de hoofdrolspeelster op één pagina twee keer haar mond om iets te zeggen en zijn staalblauwe ogen een te groot cliché.

    Taal Tikfouten

    Proeflezers kijken naar je verhaal. Loopt het lekker? Is het geloofwaardig? Grammatica en taalfouten (of zoals één van hen troostend zei ’tikfouten’) zijn in principe van latere zorg. Toch is het prettig als iemand ze al voor je aanstreept, want ondanks alle eigen checks blijkt ‘die versus dat’ of  ‘ij versus ei’ niet altijd even makkelijk. En zelfs de beginnersfout ‘ik wordt’ komt ook in mijn manuscript meerdere keren terug. Ik troost mij met de gedachte dat dictee nooit mijn sterkste punt is geweest en dat je simpelweg over je eigen fouten heen leest. Ik weet natuurlijk ook wel dat een bardame niet haar glazen met haar geblondeerde haren poetst.

    Meningen

    Kun je over taal nog het Groene Boekje erbij halen of de heerlijke Schrijfwijzer van Jan Renkema, voor de inhoud geldt: zoveel monniken, zoveel kappen. Ook mijn proeflezers hadden totaal verschillende meningen over een aantal gebeurtenissen in mijn verhaal. Wat de één niet meer dan een logisch gevolg vond, ging voor de ander veel te snel. Van geen van hen heb ik overigens gehoord dat de seks-scenes eruit moesten.

    Overeenkomsten waren vooral te vinden in de motivatie van personages. Zo vindt mijn hoofdpersonage Lisette een kistje met documentatie van haar overleden moeder. Een moeder met wie ze geen goede band had. Waarom wil ze dan toch de betekenis van de documentatie achterhalen? En waarom neemt de ‘slechterik’ zoveel risico?

    De feedback van de meelezers bevestigt ook dat door het verwijderen en samenvoegen van personages en scènes, relevante informatie is weggevallen. Dit zijn o zo belangrijke punten, die je als schrijver vaak niet meer opmerkt, omdat je teveel in het verhaal zit.

    Hoe nu verder?

    Het mag duidelijk zijn: er is weer werk aan de winkel. Met alle feedback in mijn achterhoofd ga ik nu zelf mijn manuscript in boekvorm doorlezen. Ik verwacht dat ik op deze manier vanzelf merk wat ik wel en wat ik niet aan moet passen. Het zou nog wel eens tot een verrassende wending kunnen leiden.

  • Schrijven tijdens de vakantie

    Schrijven tijdens de vakantie

    Als thuis-schrijver met kinderen op de basisschool is de zomervakantie wat betreft schrijven een weinig productieve periode. Niets zo naïef dan te denken dat je tot meer komt dan een enkele blog en wat berichten op social media.

    Door ervaring wijs geworden, had ik dan ook mijn schrijfactiviteiten de afgelopen zes weken op een zeer laag pitje gezet. Aan mijn debuutroman Familiegeluk werd niet geschreven.

    Deadline

    Toch stond het boek-in-wording proces niet stil. Regeren is voorruit zien en dus had ik mijzelf al eerder een deadline gesteld. Met mijn mensenkinderen thuis was de zomervakantie bij uitstek de periode om mijn schrijfkindje uit handen te geven aan de meelezers en daarvoor diende de tweede versie van mijn manuscript af te zijn.

    Proefexemplaar

    Een deadline doet wonderen en begin juli had ik versie twee van mijn manuscript afgerond. Hoofdstukken en personages waren geschrapt, gefuseerd en een enkele keer weer teruggeschreven, omdat ze toch onmisbaar bleken. Van de oorspronkelijke 181.000 woorden bleven er 113.000 over, zodat het verhaal meer focus en vaart kreeg. Na een eerste print-out van de copyshop, kreeg ik van een bevriende uitgever de tip via mijnbestseller.nl een proefexemplaar van mijn verhaal te bestellen, zodat in ieder geval twee van de drie meelezers niet meer een multomap, maar een heus boek in handen zouden krijgen. Nog steeds een manuscript (draft) versie, maar wel met een heel andere leeservaring.

    Meelezers

    Die meelezers heb ik uit mijn naaste omgeving gekozen, allemaal vrouw en leesliefhebber. Daarnaast hebben ze nog wat: de eerste schrijft zelf al jaren in mijn ogen zeer verdienstelijke stukken en is zeer kritisch op wat wel en niet goed schrijfwerk is. De tweede leest zowel thrillers als de betere chicklits en romans, wat haar spot-on in mijn beoogde doelgroep plaatst. De derde is journaliste van beroep en het wachten is alleen nog maar op haar eigen boek. Dat ze mij kennen, maakt objectief beoordelen wellicht lastiger, maar zoals één van hen naar aanleiding van het meelezen zei, ´loslaten dat jij het had geschreven, ging eigenlijk heel snel´.

    Daarnaast heb ik ook een vragenlijst opgesteld. De open ‘wat vond je van het boek’-vraag (waarop ‘leuk’ geen antwoord is), dient als eerste beantwoord te worden. Pas daarna komen de meer gerichte vragen aan bod, zodat ze het antwoord van vraag één niet kunnen beïnvloeden. De vragenlijst is een leidraad, ik verwacht niet per se een volledig ingevuld formulier terug. De komende twee weken heb ik met elk van hen een afspraak om hun mening over mijn verhaal te bespreken. Wat moet zeker blijven en wat kan er beter?

    Verbeterpunten

    Want dat er dingen beter kunnen, is één ding dat zeker is. Als schrijver ben je op een gegeven moment blind voor de lacunes in je verhaal. Eigen redactie, zeker in de vorm van het verwijderen van hele hoofdstukken, brengt het risico met zich mee dat gebeurtenissen of personages die de redactieslag wel hebben overleefd te veel op zichzelf komen te staan. En wat voor mij als schrijver vanzelfsprekend is (verweven als ik ben met mijn verhaal), kan bij de lezer juist vraagtekens oproepen.

    Ben ik bang voor de feedback? Nee, totaal niet. Ik heb er juist heel veel zin in!

  • Thriller, roman & chicklit

    Thriller, roman & chicklit

    Het valt niet mee.

    Vijf dagen na mijn terugkomst van een intensief schrijfweekend in de Betuwe, ben ik flink aan het ploeteren op de nieuwe versie van mijn manuscript.
    Wat moet eruit en wat kan blijven?
    En wat moet er nieuw bij?

    Nieuw bij?!

    Het moest toch allemaal korter, krachtiger, meer focus?
    Inderdaad.
    Maar met personages en hoofdstukken verwijderen of integreren alleen kom je er niet.

    Herschrijven
    Langzaam daalt de realisatie neer dat ik een nieuw boek moet schrijven.
    Weliswaar met onderdelen uit mijn bestaande manuscript, maar toch een nieuw verhaal.
    Een thriller in plaats van de mengeling van thriller, roman en chicklit die hier voor mij ligt.

    Keuzes
    De redenen hiervoor zijn simpel. Ten eerste begrijpen ze zo’n mengeling in boekenland niet. Als lezer mag je wellicht over een spannend boek spreken, de inkoper wil een duidelijke categorie waarin het boek geplaatst kan worden. Daarnaast wil de lezer zich kunnen identificeren met de personages en de strijd van de hoofdpersoon. Als dat alle kanten opgaat, haakt hij af.

    Balans
    Ik kan daar natuurlijk lak aan hebben. Tenslotte is het mijn boek.
    Maar ik wil straks graag ook ingekocht worden en bovenal met waardering gelezen.
    Dus duik ik weer in het hoofd van mijn hoofdpersonage die ik dacht zo goed te kennen.
    Wat is haar werkelijke angst? En wat gebeurt er waardoor ze die angst het hoofd moet bieden?
    Hoe hou ik haar interessant, maar ook sympathiek?
    Hoe zorg ik ervoor niet teveel, te snel weg te geven, zonder vaart te verliezen?
    En hoe hou ik het begrijpelijk, zonder oppervlakkig te worden?

    Grijs gebied
    Ik zoek in het grijze gebied tussen de genres.
    Een thriller met uitgewerkte personages.
    En een vleugje romantiek, want het is tenslotte mijn boek.

  • Schrijfweekend in de Betuwe (deel 2)

    Schrijfweekend in de Betuwe (deel 2)

    Aan tafel zitten drie van mijn mede-schrijfcursisten in diepe stilte te werken aan hun verhaal. Ikzelf zit op de bank om een begin te maken aan deze blog. Een beetje stiekem voelt het wel, ik ben hier immers voor mijn boek, maar op dit moment is het hoofd leeg.

    Of moet ik zeggen: juist te vol?

    Les van een pro
    Vier trainingen in twee dagen, inclusief nieuwe verhalen van andere (aspirant) schrijvers en niet te vergeten onze schrijfcoach Marelle Boersma zelf. Het is een hoop informatie om te verwerken. Gelukkig is Marelle niet alleen succesvol thrillerauteur, maar heeft ze tevens jarenlange ervaring als docente aan de Universiteit van Wageningen.

    Het is vooral de docente die gedurende het Schrijfweekend voor mij zit.

    Marelle mag dan een intuïtief schrijfster zijn, haar Schrijfweekend verloopt volgens een helder schema, waar ze als echte juf leiding aan geeft. Rustig, direct en met duidelijk plezier. En dat is prettig, want ik ben hier om te leren. Te leren hoe ik verder moet, nu mijn manuscript af is en het ‘strak-trekken’ kan beginnen.

    Saai type
    Direct na de kennismaking op vrijdag gaan we aan de slag om ons hoofdpersonage tot leven te brengen. En veel sneller dan verwacht, dient mijn eerste hindernis zich aan: mijn hoofdpersonage blijkt een behoorlijk saai type. Verward kijk ik naar de ingevulde profielschets die ik maanden geleden heb gemaakt; hoe kan dit? Ik duik terug in mijn verhaal en aan de hand van de door Marelle aangereikte theorie weet ik de vinger op de zere plek te leggen. Hier is duidelijk nog werk aan de winkel.

    Toepasbaar
    De theorie direct kunnen toepassen op ons schrijven is kenmerkend voor Marelle’s schrijfcoaching. De training van zaterdag is zelfs speciaal voor mij bedacht: schrijf op zes post-it notes je verhaal op. Mag ik het hele blokje?
    Ik schuif en streep door, wat is het werkelijke verhaal in mijn manuscript? Wat is het begin en wat is het eind? En welke stukken daar tussenin zijn essentieel om het een logisch en vooral ook spannend geheel te maken? Net op het moment dat een medecursist naast mij verzucht dat ze haar eerste twee hoofdstukken kan schrappen, vraag ik mijzelf af hoe relevant de eerste vijftig pagina´s van mijn verhaal werkelijk zijn?

    Met de billen bloot
    Die vraag komt tijdens het individuele coaching gesprek met Marelle ook aan bod.
    ‘Je schrijft mooi,’ zegt ze naar aanleiding van de vijf pagina’s tekst die ik haar van te voren heb mogen sturen. De bevestiging is fijn, maar daarna kunnen we ook direct door naar waar het werkelijk om gaat.

    Alleen mooi is niet genoeg om in een verhaal te staan.

    Zeker als ik een thriller schrijf, is het belangrijk de vaart erin te houden. Als ik probeer uit te leggen waar mijn verhaal over gaat, blijkt al snel dat zelfs ik verstrikt raak in het aantal personages en verhaallijnen dat ik heb gecreëerd. Zijn ze echt allemaal nodig? En vooral: is de lezer niet allang afgehaakt?

    Schrijven is schrappen
    Het goede nieuws is dat er met mijn 550 pagina’s manuscript genoeg vlees op de botten zit om te kunnen schrappen. Een manscriptbeoordelingsbureau had bij mij al aangegeven dat ik mijn verhaal tot de helft moest reduceren, wilde ik überhaupt door een uitgever gelezen worden. Dat had mij toen erg tegen de borst gestoten, het voelde als schrappen als een doel op zich. Nu had ik een inhoudelijk uitgangspunt: schrappen om het verhaal duidelijker te krijgen. Door kritisch naar personages te kijken en mij tot de essentie van het verhaal te beperken.

    Durven delen
    Die avond bespreken we elkaars verhalen en lezen enkelen voor uit eigen werk. Ik neem het risico en lees het mogelijke nieuwe begin van mijn verhaal voor. Het klinkt warrig en onduidelijk (het was tenslotte oorspronkelijk hoofdstuk 11) en ik realiseer mij opgelucht dat er in de voorgaande tien hoofdstukken informatie zit die ik nog steeds kan gebruiken.

    Kill your darlings (en ja, dat doet pijn)
    De laatste training van het weekend gaat over spanning en brengt alle theorie van de afgelopen twee dagen samen. Ik trek mij terug in de serre van onze knusse B&B. Het is er fris, maar dat heb ik nodig om mijn hoofd helder te houden. Na twee uur staat de rode draad van mijn verhaal op één A4, heb ik acht personages geëlimineerd en staan er nog eens vijf op de nominatielijst hen achterna te gaan. Als personages verdwijnen (doordat hun rol wegvalt of overgenomen wordt door een ander personage) betekent dat automatisch dat er ook scènes verdwijnen. Soms doet dat pijn (dit was net zo leuk geschreven) en soms voelt het als een opluchting (hier had ik zelf ook al mijn twijfels over).

    Antwoorden
    En dan is het half vier en gaan we afronden. We kijken terug op een zeer zinvol en gezellig weekend. De één omdat ze een begin met haar boek heeft gemaakt, de ander omdat ze eindelijk tijd had om weer eens te schrijven en weer een ander omdat er ineens een prachtige verhaallijn ligt. Ik kijk naar de lijst vragen die ik voor het weekend had opgesteld. Ze zijn totaal niet aan de orde gekomen. En toch ga ik terug naar huis met antwoorden. Antwoorden in de vorm van handvatten om van mijn manuscript een echte thriller te maken.


    Droom jij ook van het schrijven van een boek of ben je er zelfs al mee bezig?
    Schrijftraining van Marelle Boersma kan ik je zeker aanraden, meer over de mogelijkheden lees je op haar website.

     

  • Loyaliteitsconflict

    Loyaliteitsconflict

    Ik betrap mijzelf op een loyaliteitsconflict. Niet in mijn dagelijks leven, maar ten opzichte van de twee hoofdpersonen uit het boek dat ik schrijf.

    Ik zal proberen het uit te leggen.

    Hoofdpersonen
    Mijn boek Familiegeluk gaat over de familie Sandvliet en kent twee hoofdpersonen: Eline en Ellen. Eline is de moeder van Ellen, en mijn boek begint op het moment dat zij net is gestorven. Het is 2014 en geschreven vanuit het perspectief van dochter Ellen.
    Het deel waarin Eline de hoofdrol heeft, speelt zich af in 1963 en 1964 en komt halverwege het boek aan de orde.

    Onthechten
    Tijdens het schrijven over Eline, groeide ik mee met mijn personage en haar strijd (een goed verhaal kent altijd een (persoonlijke) strijd die overwonnen moet worden). Tegen de tijd dat ik weer terug moest keren naar Ellen, had ik er moeite mee om Eline los te laten. Ik was aan haar gehecht geraakt en het was alsof ik voor altijd afscheid nam van een goede vriendin.
    Alles wat geschreven moest worden, had ik echter geschreven; het was de hoogste tijd het verhaal van Ellen weer op te pakken.

    En ook hier gebeurde hetzelfde, ik raakte gehecht aan Ellen en haar koppige zoektocht naar de waarheid achter het vermeende familiegeluk (oké, tijd voor een bekentenis: ik raakte niet alleen zeer gehecht Ellen, maar ook aan haar love-interest). Toen ik mijn laatste hoofdstuk schreef, voelde ik mij oprecht melancholisch, zoals je dat ook kan ervaren als lezer, aan het eind van een fijn boek.

    Herlezen
    Inmiddels zit ik in de fase van het herlezen van mijn verhaal. Van begin tot eind, opzoek naar inconsistenties, niet lekker lopende zinnen en bovenal irrelevante informatie. Omdat het verhaal begint en eindigt met Ellen, was het vrij eenvoudig om na het schrijven van de laatste hoofdstukken, mij direct weer thuis te voelen in het eerste deel van het boek. Ik had de tekst dan wel enkele maanden geleden geschreven, de hoofdpersoon was mijn new best friend, dus dat las als een trein.

    Nu ben ik in 1963 aanbeland en mis Ellen. Terwijl ze nog niet eens geboren is. Dit gedeelte van mijn verhaal gaat over haar moeder Eline, die ooit ook mijn goede vriendin was. Totdat ik mij ging hechten aan haar dochter. Ik worstel mij door de tekst heen, opzoek naar de hechte band die wij eens hadden.

    Herschrijven
    En dan realiseer ik mij ineens waar mijn ongeduld vandaan komt. Het gaat niet om een voorkeur voor Eline of Ellen. Het gaat er om dat het mij niet lukt in het verhaal van Eline te verdwijnen. Gebeurtenissen gaan te snel, waardoor ze ongeloofwaardig worden. Als schrijver was ik mij daar duidelijk niet van bewust, stond ik te dicht naast de personage. Als kritische lezer van mijn eigen verhaal merk ik dit wel. Ik zal serieus moeten herschrijven.

    Op Schrijven Online staat dat herschrijven vaak een oefening is in nederigheid en doorzettingsvermogen. Mijn manuscript mag dan klaar zijn, het blijft toch nog altijd versie 1.0.

  • National Novel Writing Month (NaNoWriMo)

    National Novel Writing Month (NaNoWriMo)

    Het is alweer week twee van National Novel Writing Month (NaNoWriMo)* en ik ben goed op stoom.  13 scènes (ca. 22.000 woorden) heb ik geschreven sinds afgelopen maandag, wat betekent dat ik er twee voorloop op schema.

    Informatie overload
    Dat is evenwel geen reden om lui achterover te hangen. Ik weet inmiddels als geen ander dat de personages in mijn verhaal de neiging hebben activiteiten te ontwikkelen die ik van te voren niet heb bedacht. De geplande 35 scènes voor november zijn slechts een indicatie van het aantal dat ik werkelijk zal schrijven en de ervaring leert dat het er eerder meer dan minder zullen worden.

    Wordt het dan niet een brei aan informatie? vraag je je nu wellicht af.
    Het is een terechte vraag waar ik zelf ook mee worstel. Zeker als ik weer ergens lees dat je het aantal personages en verhaallijnen beperkt moet houden, zodat de lezer niet in totale verwarring het boek halverwege weglegt om nooit meer te openen. Daar staat tegenover dat alles wat ik schrijf een reden heeft.

    Alle mensen en gebeurtenissen in het verhaal hebben een functie.

    Soms is zelfs voor mij die functie niet direct duidelijk. Zo schreef ik enkele dagen geleden een parkeerwachter in mijn verhaal. Een hele pagina dialoog met mijn hoofdpersoon, waarvan ik mij tijdens het schrijven afvroeg, ´is dit nu echt nodig?’

    Als ik dat al denkt, wat moet de lezer dan wel niet denken?

     Toch liet ik mijn parkeerwachter er in staan, en wat bleek? Niet alleen was hij de noodzakelijke aanleiding om mijn hoofdpersoon op een gewenste locatie te krijgen, ik weet ook dat hij een cruciale rol gaat spelen in een latere scène, die nog geschreven moet worden.

    Realiteit versus fantasie
    Vaag? Wellicht. Het is een wonderlijk proces, dat schrijven. Als ik een hele dag met mijn boek bezig ben geweest, moet ik echt weer landen in mijn eigen wereld. Een wereld die onbekend is met mijn fictie personages. Echtgenoot kijkt altijd licht glazig als ik hem enthousiast vertel hoe achterbaks mijn slechterik zich heeft gedragen en hoe ontzettend leuk de love-interest van mijn hoofdpersonage is. Die mensen zeggen hem niets, voor mij zijn het mijn collega’s van die dag. Ik weet nu al dat ik ze ga missen als het boek klaar is.

    Schrijfflow
    Vanochtend ging ik met grote vastberadenheid achter de computer zitten en begon onmiddellijk met tikken. Nu ik dagelijks veel schrijf, zit ik in een zodanige flow dat ik relatief makkelijk de draad weer kan oppakken en direct door kan schrijven. Deze keer merkte ik dat mijn gedachten steeds wegliepen van het verhaal. Mijn ergernis over de tijdrovende boodschappenronde van die ochtend zat nog enorm in mijn systeem. Ik bedacht me dat ik de was op moest hangen en het feit dat mijn internet verbinding er uit lag, zag ik niet als kans (geen afleiding), maar als duidelijke tegenwerking.

    Dergelijke onrust is funest voor mijn schrijfproces. Dan wordt het te vol in mijn hoofd en kan ik mij niet meer concentreren op mijn verhaal. En dus besloot ik deze blog te schrijven.

    Ik zou er ook de brui aan kunnen geven en een boek gaan lezen

    Onder het mom van ‘onderzoek en inspiratie bij anderen’.  Ik weet evenwel ook dat ik daar een heel ontevreden gevoel aan overhoud. Een blog schrijven houdt mij in het schrijfproces en omdat het een afgeronde activiteit is (de blog is binnen afzienbare tijd klaar en online) geeft het ook een voldaan gevoel.

    En op dat voldane gevoel kan ik weer mijn verhaal oppakken. Een verhaal waarvan ik heb gezegd dat het manuscript deze maand af is. Ik heb een deadline, en dat niet alleen: ik heb mijn deadline kenbaar gemaakt. Nu heb ik ooit gelezen dat mensen die over hun voorgenomen activiteiten praten, ze minder snel uitvoeren dan mensen die dit niet doen. Het praten erover schijnt al een dermate gevoel van voldaanheid teweeg te brengen, dat de urgentie om tot realisatie over te gaan minder wordt.

    Met andere woorden: als je iets wilt realiseren, praat er dan niet over.

    Bij mij werkt dat precies andersom. Als ik iets niet vertel, betekent het vaak dat ik het toch niet uit ga voeren. Of het op z´n minst heel vaak uitstel, er is altijd wel wat anders, meer urgent, te doen.

    Het is alweer week twee van National Novel Writing Month (NaNoWriMo) en ik heb nog 12 werkdagen om Familiegeluk af te schrijven. De hoogste tijd dus om dat nu te gaan doen!


    * National Novel Writing Month (NaNoWriMo) is een uit Amerika overgewaaid initiatief met als doel het schrijven van een roman van minstens 50.000 woorden in één maand, te weten November.  Er is een website met tutorials, peptalks, fora en zelfs merchandise. Alles om er voor te zorgen dat jij succesvol schrijvend de maand doorkomt. In Nederland hebben op dit moment 10.792 mensen een account op dit platform, of ze allemaal ook meedoen is natuurlijk de vraag 😉

  • Deadline

    Deadline

    Eigenlijk wilde ik deze post ‘de week van het schrijven’ noemen; een terugblik op mijn activiteiten voor mijn eerste boek Familiegeluk. Dat klonk echter een stuk productiever dan de werkelijkheid.

    Zoals John Lennon ooit al zei:

    life is what happens to you while you’re busy making other plans

    Hoe gaat het met je boek?
    Dus loopt mijn schrijfplanning van Familiegeluk alweer een week achter. In plaats van dat mijn personage Eline een zeer heftige periode in haar leven meemaakte, zat ik namelijk heerlijk te dineren in een exclusief pop-up restaurant op Ibiza. Tja, een mens moet prioriteiten stellen. Ik schreef er een blog over, dat dan weer wel.

    De deadline die ik mijzelf gesteld heb voor mijn manuscript komt akelig snel dichtbij. Eén scène per dag schrijven, zijn er inmiddels twee geworden. Waarom die deadline niet verschuiven, zou je kunnen denken. Het moet toch ook leuk blijven? En haalbaar?
    Dat is waar, maar is dat ook iets wat je tegen een baas of opdrachtgever zegt?
    ‘Sorry, er kwam onverwacht iets tussen, dus dat rapport, evenement of die campagne komt een weekje later.’
    Ik denk het niet.

    Behapbare stukjes
    Een deadline is een stok achter de deur om iets af te maken. In ieder geval voor mij. Om het schrijven van Familiegeluk even serieus uit te voeren als een betaalde baan. Want er is altijd wel een reden om er niet aan te werken, terwijl het geheim van de creatieve flow er ook in zit te blijven schrijven. Elke dag.

    Geen reeële deadline zonder planning natuurlijk. Bij Familiegeluk zijn het scènes per dag, maar je kunt ook aantal woorden of pagina’s of wat dan ook nemen. Als het maar voor jou werkt. Waar het uiteindelijk om gaat is dat je je grotere ambitie opbreekt in kleinere, behapbare stukjes. Het geeft ook voldoening, want de output van mijn schrijven wordt er tastbaar door. Ik heb niet zo maar aan mijn boek gewerkt, nee, ik heb een scène geschreven. En ik weet ook hoeveel ik er nog te gaan heb.

    Benoem het. Concreet.
    Wat ik ook heb geleerd is duidelijk te maken wat ik op die deadline oplever. Niet mijn boek, maar het manuscript van mijn boek. Dat betekent dat er nog alles kan en ook zal wijzigen aan het verhaal, maar het verhaal zelf is er. In z’n totaliteit. Op papier. Het is niet meer een verhaallijn of een synopsis. Het is een eerste versie van mijn boek.

    En dat, kan ik je vertellen, voelt als een serieuze overwinning.
    Als het zover is.