schrijfproces Archieven - barbarasevenstern.nl

barbarasevenstern.nl

Tag: schrijfproces

  • De echte schrijver

    De echte schrijver

    ‘Een echte schrijver kenmerkt zich door een grote mate van egoïsme,’ zei iemand tegen me. ‘Het schrijven gaat immers voor alles.’ Ik liet de woorden bij me binnenkomen en realiseerde me dat ik nooit een echte schrijver zou worden.

    Ik ben namelijk een pleaser en pleasers zetten hun eigen behoeften zelden op de eerste plaats. In mijn schrijven leidt dat tot een innerlijke strijd tussen Schuldgevoel en Frustratie.

    Schuldgevoel

    Schuldgevoel vindt namelijk dat ik een slechte moeder ben als ik de kinderen een paar uur alleen beneden laat, zeker als het betekent dat ze achter een schermpje kruipen. En aangezien mijn echtgenoot nog altijd meer verdient dan ik met mijn schrijven, is Schuldgevoel van mening dat de zorgtaak in onze huis navenant verdeeld moet worden. Hoezo een week in schrijfretraite?

    Frustratie

    Tegelijkertijd komt Frustratie om de hoek kijken. Frustratie wil met haar vuist op tafel slaan en de kinderen vertellen dat het thuis geen hotel is en dat ze prima zichzelf een paar uur kunnen vermaken, terwijl mama boven aan het werk is. Frustratie wil dapper genoeg zijn om echtgenoot te vertellen dat hij twee keer per jaar een week op de kinderen moet passen, omdat deze schrijver op schrijfretraite is. Maar Frustratie is niet opgewassen tegen Schuldgevoel en zwijgt in alle talen.

    Wilskracht

    En toch ligt er 13 december een boek in de winkel. Mijn boek. Want terwijl de innerlijke strijd tussen Schuldgevoel en Frustratie in volle gang is, dient Wilskracht zich aan. Wilskracht heeft geen boodschap aan Schuldgevoel of Frustratie. Wilskracht oordeelt niet, maar is vastbesloten van mijn schrijversambitie een succes te maken. Met ongekend doorzettingsvermogen en veerkracht houdt ze me op het schrijverspad. Wilskracht geeft nooit op. Met een boek als resultaat.

    En dat maakt van mij toch mooi een echte schrijver.

    Deze blog werd eerder gepubliceerd als zomercolumn bij Perfecte Buren.

  • Schrijven tijdens de vakantie

    Schrijven tijdens de vakantie

    Als thuis-schrijver met kinderen op de basisschool is de zomervakantie wat betreft schrijven een weinig productieve periode. Niets zo naïef dan te denken dat je tot meer komt dan een enkele blog en wat berichten op social media.

    Door ervaring wijs geworden, had ik dan ook mijn schrijfactiviteiten de afgelopen zes weken op een zeer laag pitje gezet. Aan mijn debuutroman Familiegeluk werd niet geschreven.

    Deadline

    Toch stond het boek-in-wording proces niet stil. Regeren is voorruit zien en dus had ik mijzelf al eerder een deadline gesteld. Met mijn mensenkinderen thuis was de zomervakantie bij uitstek de periode om mijn schrijfkindje uit handen te geven aan de meelezers en daarvoor diende de tweede versie van mijn manuscript af te zijn.

    Proefexemplaar

    Een deadline doet wonderen en begin juli had ik versie twee van mijn manuscript afgerond. Hoofdstukken en personages waren geschrapt, gefuseerd en een enkele keer weer teruggeschreven, omdat ze toch onmisbaar bleken. Van de oorspronkelijke 181.000 woorden bleven er 113.000 over, zodat het verhaal meer focus en vaart kreeg. Na een eerste print-out van de copyshop, kreeg ik van een bevriende uitgever de tip via mijnbestseller.nl een proefexemplaar van mijn verhaal te bestellen, zodat in ieder geval twee van de drie meelezers niet meer een multomap, maar een heus boek in handen zouden krijgen. Nog steeds een manuscript (draft) versie, maar wel met een heel andere leeservaring.

    Meelezers

    Die meelezers heb ik uit mijn naaste omgeving gekozen, allemaal vrouw en leesliefhebber. Daarnaast hebben ze nog wat: de eerste schrijft zelf al jaren in mijn ogen zeer verdienstelijke stukken en is zeer kritisch op wat wel en niet goed schrijfwerk is. De tweede leest zowel thrillers als de betere chicklits en romans, wat haar spot-on in mijn beoogde doelgroep plaatst. De derde is journaliste van beroep en het wachten is alleen nog maar op haar eigen boek. Dat ze mij kennen, maakt objectief beoordelen wellicht lastiger, maar zoals één van hen naar aanleiding van het meelezen zei, ´loslaten dat jij het had geschreven, ging eigenlijk heel snel´.

    Daarnaast heb ik ook een vragenlijst opgesteld. De open ‘wat vond je van het boek’-vraag (waarop ‘leuk’ geen antwoord is), dient als eerste beantwoord te worden. Pas daarna komen de meer gerichte vragen aan bod, zodat ze het antwoord van vraag één niet kunnen beïnvloeden. De vragenlijst is een leidraad, ik verwacht niet per se een volledig ingevuld formulier terug. De komende twee weken heb ik met elk van hen een afspraak om hun mening over mijn verhaal te bespreken. Wat moet zeker blijven en wat kan er beter?

    Verbeterpunten

    Want dat er dingen beter kunnen, is één ding dat zeker is. Als schrijver ben je op een gegeven moment blind voor de lacunes in je verhaal. Eigen redactie, zeker in de vorm van het verwijderen van hele hoofdstukken, brengt het risico met zich mee dat gebeurtenissen of personages die de redactieslag wel hebben overleefd te veel op zichzelf komen te staan. En wat voor mij als schrijver vanzelfsprekend is (verweven als ik ben met mijn verhaal), kan bij de lezer juist vraagtekens oproepen.

    Ben ik bang voor de feedback? Nee, totaal niet. Ik heb er juist heel veel zin in!

  • Een boek schrijven: hoe lang duurt dat?

    Een boek schrijven: hoe lang duurt dat?

    Ik schrijf een boek. Het is een roman met een thriller insteek en de (werk)titel is Familiegeluk. Naast de veelgestelde vraag ‘wanneer is het af?’ krijg ik ook vaak te horen ‘hoe lang ben je daar al mee bezig?’

    Mijn eerste reactie is ‘een kleine 1,5 jaar’, maar eigenlijk is dat te makkelijk. Ja, het idee van Familiegeluk ontstond ergens in juni 2014, toen ik gelegen in een hangmat in de prachtige Oostenrijke bergen de eerste verhaallijn op papier zette. Maar om daartoe te komen had ik al vijf jaar afgelegd.

    Dromen realiseren
    Toen eind 2008 het tweede kind van echtgenoot en mijzelf werd geboren, was ik tot de conclusie gekomen dat ik niet meer alleen wilde rennen voor de baas. Ik wilde mijn dromen achterna en één daarvan was het schrijven van een boek. Met de inzet van ouderschapsverlof ging ik 27 uur werken, waarbij vrijdag mijn schrijfdag werd. Eén dag in de week is niet veel, zeker niet toen de oudste na een half jaar naar de lagere school ging en ik om kwart voor drie al mijn plekje achter de computer moest verlaten, maar het was een begin. Ik had bedacht dat ik een chicklit ging schrijven, omdat mij dit als vrouw-van-ergens-in-de-dertig een laagdrempelig debuut-genre leek. Ik kon zo uit mijn eigen verleden en heden putten en mijn leeservaring met schrijfsters als Marian Keyes, Jill Mansell en Hellen Fielding was meer dan voldoende om een goed idee van de betere chicklit te hebben.

    Droombaan
    Ik schreef een verhaallijn, synopsis, diverse karakteromschrijvingen en toen kwam kind nummer drie. En dat niet alleen, er deed zich een mogelijkheid voor van wat op dat moment mijn droombaan leek. Ik moest er alleen wel weer full-time voor gaan werken. Wat ik deed. Het boek-in-wording ging in de kast en twee jaar gingen voorbij.

    En toen begon het weer te kriebelen. De droombaan bleek in combinatie met drie kleine kinderen toch meer een nachtmerrie en daarmee kwam de schrijfdroom weer terug. Ik las over een schrijfweek in de Oostenrijkse bergen en dacht maar één ding: daar moet ik naar toe.

    Gelijkgestemden
    Ik stofte de oude papieren van de chicklit af en dook letterlijk onder in de bijzondere wereld van De Berghut, een pension voor ontmoeten, inspiratie en bergbeleving. In de veilige omgeving van gelijkgestemden, kon ik mij weer helemaal richten op mijn verhaal. En ik realiseerde mij: dat hoofdpersonage uit mijn boek, dat ben ik. Hier was een meisje dat heel graag iets wilde bereiken, maar voor de veilige zijlijn koos. In plaats van haar nek uit te steken en het te doen.

    Niet lang daarna verliet ik mijn werkplek.

    Braindump
    Met nog geen nieuwe baan, had ik alle tijd om te schrijven, maar nee. De maanden van buffelen en over grenzen gaan, braken mij op. Ik kreeg ontstressingshoofdpijnen en het duurde zeker zes weken voordat ik weer een beetje normaal naar een beeldscherm kon kijken. De inspiratie bleef uit, maar ik wilde wel schrijven. Dus dat was wat ik deed; een braindump van alles wat er de afgelopen twee jaar had plaatsgevonden, met de kernvraag ‘is dat wat je doet, het ook waard? Want ik had gemerkt dat ik niet de enige was met te veel stress en hoofdpijn.

    Hoe beraak je de lezer?
    Met 120 pagina´s tekst trok ik voor de tweede keer de bergen in. Teksten die over mij gingen en gelezen zouden worden door schrijfcoaches. Best confronterend, vond ik. De schrijfcoaches waren unaniem in hun oordeel: het verhaal lag te veel aan de oppervlakte.

    Weg van de dagelijkse hectiek op het thuisfront en met de focus op het schrijven, begreep ik gelukkig precies wat ze bedoelden.

    Schrijven is het uitvergroten van emoties.

    Mijn pakket aan papier was weliswaar de resultante van heel veel persoonlijke emotie, maar op een afstandelijke manier gebracht. Waarom? Omdat het over mijzelf ging. Het was mijn verhaal.

    Welke vorm past bij mij?
    Daarmee had ik precies de vinger op de zere plek gekregen. Zolang het letterlijk mijn verhaal bleef, zou ik niet dieper tot de emotie kunnen doordringen. Het moest dus het verhaal van iemand anders worden, waarop ik mijn eigen emoties kon projecten.

    ‘Wat is het allerergste wat je zou kunnen overkomen?’ vroeg iemand mij. ‘Schrijf daar eens over.’
    Ik liet onmiddellijk een kind dood gaan.

    Tijdens diezelfde schrijfweek was er een schrijfoefening, waarbij je een stuk tekst vanuit verschillende genres moest benaderen. Afgezien de hilarische verhalen die het opleverde, gaf het mij het inzicht dat een thriller-insteek mij uitermate goed lag.

    Familiegeluk is nu voor zo’n 70% geschreven en de feedback tijdens mijn laatste Schrijfweek, deze keer op Mallorca, heeft mij gesterkt in het vertrouwen dat ik op de goede weg zit.

    Het belang van de lange adem
    En zo ontstond, 1,5 jaar geleden, het begin voor mijn eerste boek. De weg er naar toe duurde vijf jaar. Vijf jaar van beginnen, stoppen, oppakken, wegleggen, weggooien, weer opnieuw beginnen, feedback vragen, aanpassen. Een ontwikkeling die onlosmakelijk aan mijn eerste boek verbonden is, omdat ik zonder die zoektocht niet tot de insteek van Familiegeluk had kunnen komen.

    Dus, beginnend schrijver, mocht je je afvragen of je op de goede weg zit, schroom niet je werk met anderen te delen en sta open voor hun feedback. Doe eens mee aan een schrijfoefening, zodat je meer inzicht krijgt in de vorm die het best bij jou past. En durf opnieuw te beginnen, alles wat je hebt geschreven draagt uiteindelijk bij tot het eindresultaat: jouw boek.

    Volg de ontwikkeling van mijn eerste boek Familiegeluk via Facebook: https://www.facebook.com/familiegeluk

    Ook op schrijfweek of jezelf even terug trekken (klik op de tekst)?

     

    Een verkorte versie van deze blog is ook gepubliceerd op Schrijven Online

  • De innerlijke nerd

    De innerlijke nerd

    Iedereen heeft zijn eigen schrijfproces. De één begint gewoon met schrijven, de ander maakt eerst een heel schrijfplan. Ik zit daar tussenin.

    Bekentenis: in mij zit een nerd. Die nerd is dol op brononderzoek en schema´s.

    Dit is hoe ik te werk ga:

    Van braindump naar schema
    De kern van mijn verhaal heb ik in één keer op papier gezet. Daarna ben ik zeer schematisch aan de slag gegaan. Van alle belangrijke personen heb ik een karakteromschrijving gemaakt: rol in het verhaal, beroep/bezigheid, uiterlijke kenmerken, persoonlijkheid, specifieke gebruiken en manieren, achtergrond. Het grootste deel van deze informatie vind je niet letterlijk terug in het verhaal, maar bepaalt wel de wijze waarop die persoon handelt. Een karakteromschrijving maakt van een personage een echt persoon en voorkomt dat ik hem als schrijver inconsequent of onlogisch gedrag toebedeel.
    En omdat mijn verhaal over een familie gaat, heb ik ook een stamboom gemaakt.

    Geloofwaardigheid
    Een ander schema is het verhaal zelf. Ik ben begonnen met een korte omschrijving, de synopsis, van alle gebeurtenissen. Dat heb ik vervolgens opgedeeld in scènes, uitgezet in de tijd. En omdat mijn verhaal zich afspeelt tussen 1937 en het heden, heb ik voor de jaren die belangrijk zijn in mijn verhaal, de relevante gebeurtenissen uit die tijd daaronder gezet. Wederom ten behoeve van de geloofwaardigheid van het verhaal. Dat er in 1963 geen mobiele telefoons waren weet iedereen, maar hoe logisch was het in die tijd om thuis televisie te hebben? En als één van mijn hoofdpersonen in 2011 een tentoonstelling in het Stedelijk heeft, dient het museum niet net wegens verbouwing te zijn gesloten.

    Schrijven is herschrijven en schrappen
    Al die schema´s geven houvast en overzicht. Maar zijn niet heilig. Zo is er al een persoon uit het boek geschrapt wegens gebrek aan toegevoegde waarde en heeft iemand een naamsverandering ondergaan, want ze bleek toch meer een Hellen dan een Trudie. En ook tijdens het schrijven kunnen de personages in eens hele andere dingen gaan doen dan ik van te voren had bedacht voor die specifieke scene.

    En dat maakt het schrijven ook zo leuk!

  • Onderzoek (deel 1)

    Onderzoek (deel 1)

    Onderzoek, research met een populair woord, is een groot onderdeel van mijn schrijfproces. Niet alleen helpt het mij de feiten correct weer te geven, het inspireert ook en brengt het verhaal op een hoger niveau.

    Hofstad
    Een deel van mijn boek-in-wording Familiegeluk speelt zich af in onze Hofstad.
    Den Haag in het heden, en Den Haag begin zestiger jaren. Zeker over dat laatste Google ik aardig wat af, want het Belgisch Park mag nu dan wel een chique wijk zijn, wie zegt dat dit 50 jaar geleden ook zo was?

    Ronduit gelukkig kan ik worden van oude beelden van Scheveningen (de Pier!) en de binnenstad van Den Haag. De kapsels en kleding van de nozems, maar ook van het flaneren van het chique publiek van de vermaarde Haagse tearoom Maison Krul.

    Verkenning op de fiets
    Alle online filmpjes en foto’s ten spijt, de beste manier om echt in de stemming te komen is de omgeving zelf te verkennen. En in mijn geval is dat heel makkelijk, ik woon namelijk (heel toevallig ?) in Den Haag. Dus toog ik vandaag op de fiets de stad in; Duinoord en het Statenkwartier om precies te zijn. De zon scheen en de stad toonde zich op deze mooie dag in juni van z’n beste kant. Of ik keek eindelijk eens goed naar de stad.

    Sweelinckplein, een oudere dame nodigt mij van harte uit haar koloniale huis een keer van binnen te bekijken.

    Alexander Gorgelweg en omgeving, ooit prachtig, nu wordt de weg omgeven door verhoogde politie-uitkijkposten en zijn de huizen voorzien van hoge hekwerken en beveiligingscamera’s om ongewenst bezoek buiten de ambassades te houden. Straten worden aan beide zijden ingenomen door auto’s van diverse pluimage.

    Ontdekking
    En dan fiets ik de Johan van Oldenbarneveltlaan in. En ik weet ineens, dit zou zo maar een heel belangrijke straat kunnen worden…

    Zelf ook beelden bekijken van het oude Den Haag?