barbarasevenstern.nl

Tag: cultuur

Het fenomeen Oerol

Oerol? Is dat niet dat theaterfestival waar heleboel Nederlanders ineens zeer kunstzinnig gaan doen tussen de duinen?

Lange tijd wist ik het niet zo.
Of dat Oerol iets voor mij was.
Eigenlijk niet, dacht ik, te veel mensen op een eiland.
No. Way. Out.

‘Nee,’ verzekerde een ervaren Oerol-vriendin mij. ‘Terschelling is zo groot, dat spreidt zich uit.’

The proof of the pudding

Aangezien de enige manier om er echt achter te komen wat ik van Oerol vond, er naartoe gaan was, besloot ik de overtocht het afgelopen weekend te wagen. Dat klinkt een stuk eenvoudiger dan het in de praktijk was.

Vroege vogels

Allereerst is daar de accommodatie. Wie niet wil kamperen (het eiland mag dan de droogste plek van Nederland zijn, ook dat is relatief in juni), dient vroeg in de actie te schieten. En als ik zeg vroeg, dan bedoel ik niet januari of februari, maar het liefst direct nadat het festival is geëindigd. In ieder geval als je met z’n tweeën of drieën komt en geen €300 per nacht wenst te betalen.

Enige tijd later volgt daarop het regelen van de festivaltickets, bootovergang en onmisbare fietsen.

Virtueel slagveld

De online kaartverkoop begint pas enkele weken voor de start van het festival. Een waar virtueel slagveld, in ieder geval als niet-Oerol vriend, dat mij uitgeput achterliet:

Er zijn nog 1125 wachtenden voor u. (WTF!)
……
Sluit deze browser niet, verversen mag wel.
….
Er zijn nog 855 wachtenden voor u.
….
Er zijn nog 65 wachtenden voor u. (Dat gaat ineens snel!)
….
Deze voorstelling is uitverkocht.

En dat op vier van de vijf tabbladen die ik open had staan.

Maar er was ook winst. Door de voorstellingen apart te benaderen en te betalen, had ik drie tickets weten te bemachtigen voor drie verschillende voorstellingen. En tijdens het festival zijn er altijd nog de eilandkaarten.

Totaal concept

Afgelopen weekend was het zover. Mijn allereerste Oerol ervaring, voor het eiland de 35ste. En die ervaring zou het gehele weekend merkbaar zijn. Zelden heb ik een beter georganiseerd evenement meegemaakt dan dit theaterfestival op Terschelling. Plattegronden, inclusief de fietstijd van locatie naar locatie. Bordjes over het hele eiland, gemarkeerde fietsenstallingen op het immense weiland van de boer (we stonden bij de zangeres zonder naam), kerstverlichting naar de tribunes in het bos, dekentjes voor de kou in de duinen, et cetera, et cetera.

Accommodatie

Ik logeerde in West-Terschelling (inderdaad het westen van het eiland, maar ook de naam van het dorp), wat mij betreft de meest ideale ligging door de nabijheid van de haven en vele winkeltjes en cafeetjes. Ook De Betonning, in mijn ogen van de twee festivalterreinen het meest gezellige, is hier gelegen. Wie het echte festivalgevoel zoekt, is waarschijnlijk beter af op de vele campings, waar het avondprogramma tot laat doorgaat en het gebrek aan comfort tot grote saamhorigheid leidt.

De Betonning, het meer knusse festivalterrein bij Terschelling-West

Ingetogen

Hoe anders was dat op het hoofd festivalterrein in het midden van het eiland. De sfeer was ingetogen, optredens volgden elkaar niet direct op, waardoor horeca de boventoon voerde. Deze horeca was dan wel weer vers en biologisch verantwoord en drank werd geserveerd in echte glazen. Verwacht hier geen festival biertjes, maar speciaal bieren, Sangria en een wijnbar. Toch nog een beetje Parade gevoel.

Genoeg te doen

Uiteindelijk kwam ik naar Oerol voor theater. Ik was met één voorstelling per dag uit de virtuele strijd gekomen en dat bleek ruim voldoende. Zo bleef er genoeg tijd over voor het bezoeken van de vele eettentjes, cafeetjes en typische lifestyle winkels die toeristische dorpjes zo kenmerken. Toch ook een beetje Woonbeurs gevoel.

Daarnaast had de Oerol-vriendin gelijk wat betreft de uitgestrektheid van het eiland. Met speellocaties in het bos, de duinen en een manege was ik elke keer toch zo’n 30 tot 60 minuten aan het fietsen voor een voorstelling. En voor wie zoekt, is er genoeg beeldende kunst, muziek en straattheater onderweg te ervaren.

Nadenken

De voorstelling in de manege was waarschijnlijk evenzeer tot z’n recht gekomen in het theater. Het verhaal van Hester is een zeer intense voorstelling, waar het gezelschap waarin ik verkeerde nog lang over nasprak, mede door onze verschillende interpretaties van het stuk.

Het verhaal van Hester in Manege Hoorn

Groots

Wie buiten speelt, heeft dit buiten tot zijn decor. Dat kan je ruimtelijk houden (Figaro op Parkeerplaats Paal 8 – West) of innemen en tot spektakel maken (Crashtest Ibsen in het bos bij Dobe Formerum). In beide gevallen is het resultaat groots. En als het dan ook nog eens droog blijft, er prachtig gespeeld wordt en overheerlijk paella wordt geserveerd tussen twee hilarische voorstellingen in (Figaro), dan tel je simpelweg je zegeningen. Toch ook een beetje Amsterdamse Bos theater.

Crashtest Ibsen in Dobe Formerum

Twee keer Figaro op Parkeerplaats Paal 8 – west

Publiek

Bijzonder aandacht verdient het publiek, dat, los van wat verdwaalde twintigers en dertigers, tijdens mijn verblijf kon worden opgedeeld in oudere jongeren en jongere ouderen.
Elk van deze categorieën viel weer uiteen in een (a) hippe, (b) fasionably sensible en (c) naturel groep, met als gemene deler het uitgangspunt bestand tegen regen en kou te zijn.

Oudere jongeren

Bij de oudere jongeren vertaalde zich dat voor (a) in King Louis jurkjes met aan de in felgekleurde panty gestoken benen hoge, gebloemde kaplaarzen. (b) betekende spijkerbroek, gympen, hoodies, vesten en shawls en (c) hield een regenpak met wandelschoenen in.

Jongere ouderen

De jongere ouderen, te herkennen aan het grijze haar, slaan de King Louis jurkjes gelukkig over en leggen de nadruk op de regenpakken en wandelschoenen in diverse prijsklassen, die de eerder genoemde (a), (b) en(c) bepalen.

Geen geschreeuw, gehos of dronkenmansgelach van dit Oerol publiek. Gesnurk tijdens de voorstelling wordt gedoogd, onderling gegiegel en gekraak van chipszakken niet. Wat er tijdens de incrowd after-parties in de duinen gebeurd, is waarschijnlijk een heel ander verhaal.

De grote vraag dan: was de ervaring voor herhaling vatbaar?

Quality-time

Het antwoord is een volmondig ja!

Oké, de weergoden waren ons met een enkele regenbui goedgezind. Maar dan nog. Een paar dagen lang, mooie voorstellingen kijken op bijzondere locaties, lekker eten en drinken, in alle rust fietsen over een prachtig eiland of wandelen over het strand. Desgewenst een beetje shoppen tussen de bedrijven door.

Daar zegt een mens toch geen nee tegen?

Ook zin om naar Oerol te gaan?

Het theaterfestival vindt jaarlijks plaats in juni op Terschelling. Boek je accommodatie ruim van te voren en zorg voor fietsen met fietstassen (zodat je niet hoeft te sjouwen), die je herkenbaar uitdost, want je bent niet de enige met zo’n tweewieler. Een extra fietslamp kan handig zijn, Terschelling is heel donker in de nacht.

Wie met de auto naar Harlingen komt, parkeert bij de boer en neemt het taxibusje naar de snelboot.

Zoals gezegd blijft het weer een onvoorspelbaar onderdeel. Twee dingen zijn zeker: het eiland is een stuk kouder dan het vaste land en ´s avonds koelt het flink af. Draag dus laagjes en neem een shawl en handschoenen mee, evenals een regencape en/of paraplu.

Ook handig: een kussentje of opvouwbaar plastic plankje om op te zitten.

16 juni 2016
Misschien wel het mooiste museum in Parijs

Wie aan musea in Parijs denkt, denkt al snel aan het Louvre. Dat is toch jammer, als je je bedenkt dat de stad zo’n 150 grote en kleine musea herbergt.

Eén van die musea is het Musée Jacquemart-André, gelegen aan de Boulevard Haussmann. Tegenwoordig is deze drukke boulevard bekend om zijn grote warenhuizen als Le Printemps en Galeries Layfayette. Zo’n 150 jaar geleden was dit, dankzij de stadsuitbreiding van prefect Haussmann, een nieuw-bij-Parijs-horend gebied, waar de rijke adel en succesvolle bankiersfamilies hun huizen lieten bouwen.

Erfgenaam en kunstliefhebber
Edouard André wordt in 1833 geboren in zo´n schatrijke Protestante bankiersfamilie en kan zich als enig erfgenaam van zowel zijn vaders als moeders kant wel wat veroorloven. In 1869 koopt hij een stuk grond aan de dan nog in ontwikkeling zijnde Boulevard Haussmann en geeft architect Henri Parent de opdracht een huis voor hem te bouwen dat zich kan meten met de grootste van het land. Parent, net gepasseerd door Charles Garnier voor de bouw van het nieuwe Operahuis in de stad, voert de opdracht met verve uit. In 1876 vindt de zeer succesvolle inauguratie van het huis plaats en kunnen de genodigden zich vergapen aan de theatrale smaak van de eigenaar en de architect.

Grandeur
Wie het huidige Musée Jacquemart-André bezoekt en door de poort het terrein oploopt, kan dat nog steeds. Het is goed voor te stellen hoe hier de koetsen via de deels overdekte helling uitkwamen op de binnenplaats. Negeer de lelijke moderne gebouwen die grenzen aan het huis en richt je blik op de ingang; Parent heeft aan zijn opdracht meer dan voldaan.

Binnenin wordt direct duidelijk dat het hier zowel om een museum als om een (voormalig) woonhuis gaat. De privé vertrekken zijn klein, het grootste gedeelte van de benedenverdieping is gewijd aan formele ontvangstruimtes, waarbij de grootte van de kamers aangepast kan worden aan het aantal gasten. Een mijns inziens briljante constructie in een woonhuis uit die tijd.

Blikvanger
De absolute blikvanger in de architectuur is het trappenhuis, waarschijnlijk Parent’s zoete wraak op Garnier en zijn Operahuis. Twee sierlijke trappen kronkelen zich op symmetrische wijze een weg naar boven. Niet in het midden van de ruimte, wat in die tijd gebruikelijk was, maar geheel aan het uiteinde van het huis tussen een steunmuur en een marmeren zuil. Neem vooral de tijd dit kunstwerkje al vanuit de muziekkamer te bekijken.

Kunstliefhebber met middelen
Naast de indrukwekkende kamers is er natuurlijk de kunstcollectie. Edouard André begint zijn collectie met wat men indertijd ‘bimbelots’ noemt, oftewel ´snuisterijen´. Een relatief begrip, als je je bedenkt dat het hier gaat om kleine charmante zilverstukken, sieraden, miniaturen en tapijten. Ook verzamelt hij de typische schilderijen van zijn tijd, zoals landschappen en genre stukken van Delacroix.

In 1872 hangt hij zijn politieke carrière aan de wilgen en richt zich volkomen op het verzamelen van kunst. Niet alleen heeft hij er het huis en de middelen voor, ook houdt hij er een voor die tijd originele kijk op na door schilderijen te combineren met beeldhouwwerken, meubelstukken en kunstvoorwerpen uit dezelfde perioden (een opstelling die het Museum des Decoratifs nu als onderscheidend bestempeld bij hun tentoonstelling Fast Forward).

Gelukkig verstandshuwelijk
Edouard’s huwelijk met de veel jongere kunstenares Nélie Jacquemart is cruciaal in de realisatie van het museum zoals wij dat nu kunnen bewonderen. Over deze dame zelf is weinig bekend, wat haar voor mij een zeer intrigerend persoon maakt. Ze is van eenvoudige komaf en lijkt het vaste pad te hebben gevolgd van jonge kunstenaars uit haar tijd. In 1872 ontmoet ze Edouard André wanneer hij haar inhuurt om zijn portret te schilderen en in 1981 trouwen ze. Het is een verstandshuwelijk, maar wel zeer succesvol, dankzij hun gedeelde interesse in de uitbreiding en presentatie van hun kunstcollectie. Het feit dat Nélie na enige tijd van slaapkamer ruilt, om dichter bij haar man te zijn, vind ik persoonlijk veelzeggend.

Het echtpaar Jacquemart-André. De duidelijk meer flatteuze schilderijen zijn van de hand van Nélie.

Periodekamers en een Italiaans museum
De benedenkamers in het huis aan de Boulevard Haussmann worden ingericht als periode kamers, gewijd aan het werk van achttiende eeuwse Franse kunstenaars, zoals Nattier, Drouais, Chardin en Fragonard.

De bibliotheek maakt hier een uitzondering op. Edouard André, zich bewust van de invloed van de zeventiende eeuwse Vlaamse en Nederlandse meesters op de Franse kunstenaars, verzamelde een aantal schilderijen waar een groot museum zijn vingers bij af zou likken. In de intimiteit van de kleine kamer, die om voor de hand liggende reden aan het Mauritshuis in Den Haag doet denken, hangen maar liefst drie Rembrandt´s, een Jan De Bray, een Judith Leyster, twee Van Dyck´s, een Hals en een Ruysdael.

Vindingrijk
De eerste etage, die Edouard als verrassing voor zijn vrouw laat inrichten als studio, wordt op haar verzoek de plek waar de Italiaanse Renaissance kunstwerken worden tentoongesteld, die ze op hun vele reizen naar Italië verzamelen. Naast Italië zijn er reizen naar het Midden Oosten, Cairo, Luxor en Aswan, Berut, Constantinopel en Athene. Elk jaar worden er honderden kunstwerken naar Parijs getransporteerd, wat mij direct doet afvragen hoe zoiets dan gaat. ‘Nee, deze Tiepolo vond ik in Florence.’ En dan staat er ergens in Florence een huis met een muur of plafond minder.

Rechtszaak
In 1893 sterft Edouard, slechts zestig jaar oud, en vindt Nélie zichzelf in strijd met zijn neven, die haar ervan beschuldigden de erfenis van haar man te misbruiken. Voorzienend als deze neven zijn, hebben zij ten tijde van het huwelijk tussen Edouard en Nélie een contract laten opstellen dat voorschrijft dat Nélie bij Edouard´s overlijden niet méér krijgt dan een redelijke bruidsschat. Nélie is tenslotte arm geboren en de neven willen zich er zeker van stellen dat het familiefortuin hun kant opkomt. Helaas voor hen is ook Edouard voorzienend geweest door vlak voor zijn dood een testament op te stellen waarin hij zijn hele bezit aan zijn vrouw toekent. Een rechtszaak volgt, die uiteindelijk door Nélie gewonnen wordt.

Openbaar museum
Weduwe Nélie gaat weer reizen en vult de reeds bestaande collectie aan tot wat het nu is. Na haar dood in 1912 komt het privé huis in het bezit van Institution de France, die het conform de wens in haar testament in 1913 openstelt voor het grote publiek.

Een museum én voormalige woonhuis, misschien wel het mooiste van Parijs.

Musée Jacquemart-André
158, bd Haussmann, 75008 Paris, Frankrijk
Tél. : 01 45 62 11 59 / Fax : 01 45 62 16 36
message@musee-jacquemart-andre.com

Wie het museum bezoekt, stapt zeker ook binnen bij Café Jacquemart-André, de theesalon in de voormalige eetkamer van het huis. Geen tijd voor lunch? Neem dan wel de tijd voor één van de overheerlijke taartjes uit de keuken van Pâtisserie Stohrer en Michel Fenet’s Petite Marquise.

De foto geheel bovenaan is afkomstig van de website van het museum, evenals de afbeeldingen van het echtpaar zelf.

18 april 2016