angst Archieven - barbarasevenstern.nl

Tag: angst

  • Hoe een simpel ‘dag’ zo schrijnend kan zijn

    Hoe een simpel ‘dag’ zo schrijnend kan zijn

    Afgelopen dinsdagavond was de documentaire Emma wil leven op de televisie, het verhaal van een 18 jarig meisje en haar strijd tegen anorexia. Documentaire maakster Jessica Villerius maakte hem postuum, in april dit jaar overleed Emma aan de gevolgen van haar ziekte.

    Het is zo’n programma dat ik aan de éne kant heel graag wil zien en aan de andere kant heel ver van weg wil blijven. Emma is een doodnormaal meisje en toch heeft ze een eetstoornis. Ik wil haar strijd begrijpen en tegelijkertijd vind ik de machteloosheid die er omheen hangt enorm confronterend. Uiteindelijk kijk ik, want Emma’s strijd kan over een paar jaar die van mijn dochter of zoon zijn.

    Een gezicht aan de cijfers

    Waarom? Omdat er wekelijks één meisje per dag sterft aan anorexia en er jaarlijks zo’n 1000 patiënten bijkomen, dat zijn er dus twintig per week. En dan heb ik het nog niet over andere eetstoornissen, zoals boulimia en binge eating. Emma wil leven geeft een gezicht aan deze cijfers en het laat zien dat een eetstoornis iedereen kan overkomen.

    De documentaire was Emma’s eigen wens en bestaat uit materiaal dat door haarzelf, haar familie en haar behandelaars is geschoten, aangevuld met interviews met de nauw betrokkenen. De focus ligt op Emma en haar dappere, maar moeizame strijd tegen de anorexia. Tegelijkertijd zien we ook de kracht van haar ouders en de toewijding van de behandelaars, voor hen is mijn respect navenant groot.

    Zelf de kans pakken te leven

    Het verhaal focust zich op de laatste periode van Emma’s leven, wanneer na zes jaar van ziekenhuizen, klinieken en (gedwongen) behandelingen niemand in Nederland nog iets voor haar kan doen. Met gevaar voor eigen leven vliegt ze onder begeleiding naar Portugal om zelf de kans te pakken, beter te worden. In een onbekende omgeving, zonder haar ouders, maar met de liefdevolle verzorging van ervaringsprofessionals en behandelaars, probeert ze weer te eten om te kunnen leven.

    Controle behouden

    De beelden van een uitgemergeld meisje, dat niet in staat is zelfstandig te lopen en moeizaam praat, zijn schrijnend, maar het meest confronterend vind ik het contrast met de frisse, levenslustige Emma op de fiets van nog geen jaar daarvoor. Niemand kiest voor een dergelijk verval en de documentaire laat dit duidelijk zien.

    De eetstoornis gaat niet om gewicht, maar om controle. Het is dan ook geen kwestie van niet willen eten, maar van niet kunnen eten. Ook de angst genoeg aan te komen om weer terug bij haar emoties te komen, speelt een belangrijke rol. We zien Emma tot op het einde toe de regie in handen willen houden en uiteindelijk strijdend ten onder gaan.

    Betekenis geven

    Jessica Villerius heeft een integere en indringende documentaire gemaakt. Het overlijden van Emma maakt het helaas niet de inspiratie waarop Emma zelf had gehoopt: geef niet op, je kan misschien beter worden. In plaats daarvan is het de waarschuwing, waarvan ze zich ook terdege bewust was: dit kan echt gebeuren.

    De boodschap van de documentaire wordt nog eens extra duidelijk gemaakt in de voor- en nabesprekingen. Wees alert op symptomen van een eetstoornis, ook bij ogenschijnlijk vrolijke kinderen. Betrokken instellingen dienen meer samen te werken en bovenal dient de benadering van de patiënt te vermenselijken en diens persoonlijke behoefte centraal gesteld te worden.

    Met Emma wil leven geeft Emma nog steeds betekenis aan haar leven, haar ziekte en haar dood. Laten we haar boodschap ter harte nemen.


    De documentaire Emma wil leven is nu nog te bekijken op Uitzending gemist

    Gespecialiseerde instellingen (klinieken):
    Top GGZ Rintveld (ook voor heel jonge kinderen)
    GGZ Rivierduinen Eetstoornissen Ursula
    Amarum, Expertisecentrum Eetstoornissen

    Ervaringsdeskundige behandelingen:
    Stichting Human Concern – Centrum voor eetstoornissen

    Online (mee)praten en informatie: proud2bme.nl

    Deze blog is ook gepubliceerd bij De Mama Company

  • Angst

    Angst

    De angst is terug. Hij is even weggeweest of op z’n minst naar de achtergrond geschoven. Je kunt tenslotte niet de hele tijd bang zijn.
    Nu is hij er dus weer. Via Brussel is hij onverwacht de kamer binnengekomen.

    Onverwacht?
    Ja, toch wel.
    Natuurlijk lieten we ons na de aanslagen in Parijs emotioneel mobiliseren door de media en de mening van anderen, maar ondertussen ging het gewone leven door en daarmee al snel wij ook.

    Hoe werkt dat nou, met die angst?
    Angst is een natuurlijke menselijke emotie die ervoor zorgt dat je alert kunt reageren op situaties die gevaar met zich meebrengen. Handig dus.
    Dat vinden onze hersenen ook, ze maken er zelfs speciaal nieuwe cellen voor aan. Doet zich een angstige situatie voor, dan wordt deze ervaring hier opgeslagen. Gevolg: een relatief sterke herinnering. Immers, als je één boek in een lege boekenkast zet, valt hij ook meer op dan wanneer je hem in een overvolle kast plaatst.

    Identificeren
    De huidige aanslagen in Brussel zullen ons dus onmiddellijk terug doen denken aan die in Parijs. Ook zo dichtbij, niet alleen qua fysieke afstand, maar ook qua cultuur, ideologieën en ontwikkeling. We leven mee met de gebeurtenissen in het Midden-Oosten, maar kunnen ons gemakkelijker identificeren met de Fransen. En nu dus met de Belgen.

    Reactie
    Het gevaar was al die tijd dichtbij, maar is ineens weer voelbaar geworden. En als we gevaar voelen, dan ontstaat er angst. Hoe angstig wij ons voelen, wordt opvallend genoeg niet bepaald door de mate van gevaar, maar door de hoeveelheid stresshormonen die ons lichaam produceert als reactie op dat gevaar. Iemand met vliegangst ervaart turbulentie heel anders dan iemand zonder die angst.

    Hoe reëel is onze angst?
    Hoe reëel is onze angst dus? Dat is een belangrijke vraag, want onderzoek toont aan dat onbewuste angst, vooroordelen versterkt. Met alle gevolgen van dien. Het blijft dus cruciaal je bewust te zijn door welke media je laat voeden, naar welke vrienden en politici je luistert en vooral ook wat je zelf hierover de wereld in brengt. Ik schreef er naar aanleiding van de aanslagen in Parijs al een blog over.

    Uitlaatklep
    Ons angstgevoel wordt dus bepaald door de hoeveelheid stresshormonen in ons lichaam. Wie van dit gevoel af wil komen, dient te handelen. In sommige gevallen is vluchten of vechten de beste of enige mogelijkheid, heel vaak gaat het echter om het vinden van een uitlaatklep. Zo schrijf ik deze blog, plaatst een ander iets op Social Media en gaat weer een ander hardlopen. Door in actie te komen, worden de stresshormonen in je lichaam opgebruikt en omgezet in andere stoffen, waardoor je stress afneemt. Doe je dit niet, dan blijven deze hormonen in je lichaam actief, met als gevolg de vicieuze cirkel van piekeren-angst-stress-hormonen-piekeren-etc.

    Laten we ons leiden door angst?
    Afgelopen weekend liep ik onbekommerd met mijn dochtertje door Amsterdam. Na vandaag is die zorgeloosheid verdwenen als ik denk aan mijn zus en zwager die vrijdag aankomen op Zaventem, mijn aankomende vriendinnentrip naar Parijs met de TGV en over twee maanden mijn eigen vliegreis met het gezin.

    Eén van de kenmerken van terrorisme is angst zaaien door middel van het plegen van ernstig geweld.
    Je kunt niet de hele tijd bang zijn, maar ik wil het ook niet.


    Voor deze blog heb ik dankbaar gebruik gemaakt van onderstaande bronnen:

    Deze blog is ook gepubliceerd bij De MamaCompany

  • Iedereen is van de wereld

    Iedereen is van de wereld

    Het is woensdag, de dag dat ik mijn blog voor de MamaCompany schrijf.
    Ik heb genoeg onderwerpen, maar wat kies je in het harde licht van de aanslagen in Parijs?

    Ja Jochem Meyer, ik ben het met je eens dat we het Sinterklaasfeest met onze kinderen moeten vieren, maar een blog hierover voelt voor mij op dit moment te frivool.

    Wat er momenteel gebeurt, is onbegrijpelijk, omdat het zo ver afstaat van mijn eigen normen en waarden. En toch probeer ik het te begrijpen, omdat de wereld aan het veranderen is en het belangrijk is te weten waar het echt om gaat.

    Hoe ga ik om met de media-overload?
    Dat is nog best lastig en niet alleen door de complexiteit van het onderwerp. We leven in een tijd waarin de media niet meer alleen beheerst wordt door een relatief kleine groep journalisten, maar ook door mensen zoals jij en ik. Mensen met een mening die ze uiten op social media en in blogs. Het is goed dat dit kan, maar soms ook verwarrend.

    Zo is er de verontwaardiging over de wereldwijde aandacht die Parijs nu krijgt, terwijl andere landen buiten Europa ook al jaren te maken hebben met aanslagen. Een tweet van Jack Jones hierover wordt meer dan 50.000 keer geretweet. Dan stuit ik op een verontwaardigd artikel van de Engelse journalist Martin Bellam. Hij schrijft dat er wel degelijk media aandacht naar deze aanslagen uitgaat, maar dat dit simpelweg veel minder gelezen wordt. Hopelijk is Parijs een wake-up call voor iedereen, denk ik.

    Wat is waar en wat is de waarheid?
    Wat mij echter het meest bijblijft uit zijn verhaal is dat de foto bij de populaire tweet van Jack Jones negen jaar oud blijkt te zijn. Ik besef mij hoe makkelijk beeldvorming werkt. In het geval van de Jack Jones tweet lijkt mij dit niet schadelijk. De foto is dan wel niet van de daadwerkelijke aanslag, het illustreert wel wat er vorige week gebeurd is. Maar wat als dit niet het geval is? We zien een beeld, scannen een tekst en trekken onze eigen conclusies, gebaseerd op onze kennis, vooroordelen, achtergrond en angsten. En als het ons aanspreekt, delen we het.

    Dat geldt niet alleen voor wat we uit de media halen, maar evengoed voor wat er om ons heen gebeurt. De net iets te drukke man in de tram, de wel heel grote tas van onze medereiziger, we zien het en vinden er iets van. Stigmatisering ligt hierbij dicht op de loer, zeker als angst, woede of haat onze grootste drijfveer wordt.

    Na de aanslagen in Parijs werd er een Egyptisch paspoort in Stade de France gevonden. Dat moest wel van één van de terroristen zijn. Niets blijkt minder waar, het paspoort is van een slachtoffer, die toevallig van voetbal houdt en met zijn moeder in Parijs is omdat zijn broer een medische ingreep moet ondergaan. Voor het hele verhaal hierover verwijs ik graag naar het artikel van Gert van Langendonck in het NRC.

    Wat moet ik geloven?
    Dat de aanslagen in Parijs minder heftig zouden zijn verlopen als de burgers zelf een pistool hadden gehad, zoals Donald Trump beweert, gaat er bij mij niet in.

    Dat de aanslagen in Parijs betekenen dat we onze grenzen moeten sluiten, zoals Geert Wilders twitterde, vind ik kortzichtig.

    De woorden van President Hollande worden vergeleken met die van George W. Bush, toen deze na 11 september de war on terror lanceerde. Frankrijk radicaliseert en ook onze eigen premier Rutte heeft IS de oorlog verklaard. We weten allemaal ook dat de oorlog in Afganistan en Irak niet het beloofde succes heeft gebracht.

    Waar doen we goed aan?
    Een artikel van antiterreurexpert Peter Knoope triggert mij.  ‘Een groot deel van de wereld haat ons,´zegt hij. ´Wat wij vooruitgang vinden, vinden zij neokoloniaal.’ En even verderop stelt hij ´…we wéten dat leiders afzetten strategisch niet zo verstandig is. Een terroristische organisatie is als een piramide. Als je de top eraf haalt, wordt hij vervangen door agressievere mensen….Het is strategisch verstandiger om het draagvlak weg te nemen.´ Niet alleen het fenomeen bestrijden, maar de bodem eruit slaan. Het is een intrigerend artikel, waarin Knoope de Westerse moderniseringsgedachte aan de kaak stelt.

    Het laatste woord over de huidige situatie is nog lang niet gezegd en ook een oplossing ligt voorlopig niet voor de hand. Wat we wel in de hand hebben, is hoe jij en ik er mee omgaan.

    * ‘Iedereen is van de wereld’ is de titel van een lied van The Scene, de foto bovenaan dit artikel is afkomstig uit de Love has no labels campagne


    Wil je de huidige situatie ook beter begrijpen?

    Aan onderstaande artikelen heb ik zelf veel gehad:

    Deze blog is ook gepubliceerd op de website van De MamaCompany