De spanning van Sinterklaas
ADHD & ODD, kinderen, ouderschap

ADHD en de spanning van Sinterklaas

Sinterklaas, welk kind vindt het niet spannend? Zelfs de grootste non-believer hoopt op 5 december een cadeau van de goedheiligman te ontvangen. Of op z’n minst uit zijn naam. Verwachtingen, opgebouwde spanning, gebrek aan controle; het zijn explosieve ingrediënten voor iemand met ADHD en ODD. 

Sinterklaasavond is voor onze oudste simpelweg teveel. Al twee jaar lang vier ik dit feest puur vanuit de overtuiging dat ik niet al mijn tradities wil opgeven omdat één van mijn kinderen moeite heeft met verrassingen. Elk jaar hoop ik dat oudste het toch weer aankan. Dat mijn strategie om hem mee te nemen in het proces van cadeautjes en invulling van de avond deze keer wel zijn vruchten afwerpt. Gesterkt door zijn enthousiasme over het idee van pakjesavond en zijn medeleven met zijn broertje en zusje, hoop ik ook dit jaar weer dat het gaat lukken.

De grens opzoeken

Sinterklaasavond vorig jaar. Het begint goed, zij het dat hij elke keer het gesprek ‘hoe gaan we aankondigen dat Sinterklaas is geweest?’ wil beginnen op het moment dat zijn zesjarige zusje aanwezig is. De grens opzoeken, het noodlot tarten, terwijl ik zeker weet dat hij ook niet wil dat ze het Grote Geheim ontdekt.

De verstopte zakken uit de schuur halen, vindt hij leuk. De rol van grote broer die meedoet aan de grote-mensen-kant. Hij leeft op, maar schuift als snel toch weer de negatieve kant op.

Broertje moet zijn neus snuiten.
Zusje leest haar gedichten veel te langzaam en slecht voor.
‘Waarom spreekt ze de ‘r’ zo gek uit?’
‘Dat doen alle kinderen die net beginnen te lezen.’
Of ze de tempo-toets al heeft gedaan?

Alsof we het niet horen

Zuchten en steunend vanaf de achtergrond dwingt hij zich bij ons op. En wij ouders doen net alsof we het niet horen. Laten de middelste zijn neus nog een keer snuiten, helpen de jongste met lezen en houden het tempo erin. Hebben de andere kinderen het door? Ze lijken inmiddels niet beter te weten en het negatieve gedrag van hun oudere broer als een fact of life te accepteren. Ze negeren het of reageren opvallend stoïcijns.

Niets is goed.
Alles draait om hem en zijn onbegrepenheid.
Zijn lijden.

Lijden in een schreeuwende stilte

Liggend op de grond met zijn ogen dicht laat hij alles langs zich heen gaan. Aandacht vragen door ongewenst gedrag, we negeren het, maar de negativiteit beheerst de sfeer volkomen. In het begin leest hij nog op monotone grafstem zijn gedichten voor. Na twee gedichten hoeft hij geen cadeautjes meer en blijft doodstil op de grond liggen, zijn capuchon tot ver over zijn hoofd getrokken.

Hij voelt zich niet lekker.
Hij heeft vreselijke hoofdpijn.
Ik reageer begripvol, maar kan hem ondertussen wel wurgen.
Het gaat nu niet om jou!

Die andere twee

Er staan tranen in zijn ogen, hij leeft volkomen zijn eigen verhaal. Hij voelt zich echt beroerd, dat zie je. Maar of hij echt beroerd is?

Zijn wij te begripvol geweest in de spanningen rondom Sinterklaas, zodat hij zich nu wentelt in zelfmedelijden? Ik weet het niet.

Ik geef hem twee aspirines bovenop de twee melatonine pilletjes die hij na het eten al heeft gekregen. Ineens heb ik een enorm begrip voor mensen die anderen volstoppen met medicatie om ze rustig te houden. Niet tot last. Niet voor mijzelf, maar voor die andere twee, die ik ook een echt sinterklaasgevoel wil meegeven.

Machteloos

Halverwege de avond leeft hij onverwacht op. Even zie ik weer de gezellige, lieve jongen. Hij lacht zelfs om de gedichten en een grap van zijn vader. Nu wil hij wel zijn pakjes openmaken en zijn gedichten voorlezen. Dan zakt hij weer in. De cadeautjes vallen tegen. Ik had niet anders verwacht en toch doet het pijn. Omdat je zo verdomd machteloos staat ten opzichte van iemand die niet wil. Die het onmogelijke zoekt, omdat hij weet dat dat niet haalbaar is. De slachtofferrol pakken. Ik zie hoe zijn ogen de cadeautjes scannen, opzoek naar iets waarop hij kan afgeven. Iets dat niet aan de verwachting voldoet. Het spel dat niet de extra editie is. De tas die te groot lijkt, ook al is het precies degene die hij in de winkel heeft aangewezen. Het horloge dat hij stom vindt. Ik blijf kalm, het is goed; Ruil Piet kan het terugbrengen.

‘Mag ik nu een andere op internet uitzoeken?’
‘Nee. We zijn nu Sinterklaas aan het vieren.’
‘Maar ik heb een hele mooie gezien.’

Hij leeft in zijn eigen wereld, waar geen ruimte is voor de behoeften of gevoelens van anderen.

Binnen een uur zijn de pakjes uitgepakt.
‘Wat? Zo weinig?’ ‘Hoeveel hebben jullie’ ‘O, ik heb er maar drie.’
‘Het gaat niet om aantal en overigens heb je er vier.’
Ja, maar dat horloge hoeft hij niet, dus dat telt niet mee.

Sinterklaas als gezellige familieavond

We ruimen de boel op. De oudste probeert zijn nieuwe spel te installeren en raakt gefrustreerd over de handleiding die hij niet begrijpt. De middelste zit op de iPad en de jongste wil met mij haar nieuwe bordspel spelen. Het maakt teveel lawaai voor oudste, dus vertrek ik met haar naar boven. Sinterklaas als gezellig familieavond bestaat in ons huishouden niet meer.

Het is ruim twee uur later. Middelste en jongste liggen in bed. Oudste heeft twee uur op zijn kamer op bed gelegen, filmpjes kijkend op zijn telefoon met oortjes in. Na de low is er nu de high. Manisch, ik heb er geen ander woord voor. Hij heeft honger en overal commentaar op, maar accepteert wel weer nee. De hele kamer is vol van zijn aanwezigheid. Vergeten is de negativiteit van een paar uur geleden, die komt later wel weer, wanneer de slachtofferrol zich aandient. Want dat die komt, dat weet ik zeker.

Previous Post Next Post

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply